{"status":"ok","message-type":"work-list","message-version":"1.0.0","message":{"facets":{},"total-results":616,"items":[{"indexed":{"date-parts":[[2024,3,13]],"date-time":"2024-03-13T00:11:01Z","timestamp":1710288661102},"reference-count":18,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2016,3,4]],"date-time":"2016-03-04T00:00:00Z","timestamp":1457049600000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>&lt;p&gt;Los modelos para predecir las cin\u00e9ticas de p\u00e9rdida de agua (ML) y ganancia de s\u00f3lidos (SG) empleando redes neuronales artificiales (ANN) han demostrado tener mejor comportamiento que los dem\u00e1s modelos desarrollados debido a que correlacionan emp\u00edricamente gran cantidad de las variables con ML y SG. La principal ventaja de estos modelos es que son predictivos en vez de correlativos, adem\u00e1s pueden implementarse f\u00e1cilmente en una hoja de datos, y son muy \u00fatiles y pr\u00e1cticos para el dise\u00f1o y control del proceso. El objetivo de este trabajo es emplear un modelo desarrollado con ANN para predecir resultados en procesos de deshidrataci\u00f3n osm\u00f3tica. Se hicieron predicciones de comportamiento con diferentes condiciones de proceso y se validaron con resultados experimentales presentados en la literatura. Se obtuvieron buenas predicciones de ML (MRE 19%) y un comportamiento variable para SG (MRE 62%).&lt;\/p&gt;<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v65n4.50382","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2016,6,14]],"date-time":"2016-06-14T15:07:17Z","timestamp":1465916837000},"page":"318-325","source":"Crossref","is-referenced-by-count":3,"title":["Red neuronal artificial en respuesta a predicciones de par\u00e1metros de transferencia de masa (p\u00e9rdida de humedad y ganancia de s\u00f3lidos) durante la deshidrataci\u00f3n osm\u00f3tica de frutas"],"prefix":"10.15446","volume":"65","author":[{"given":"Claudia Isabel","family":"Ochoa Mart\u00ednez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2016,3,4]]},"reference":[{"key":"ref1","first-page":"192","article-title":"Modeling of prato cheese salting: fickian and network approaches.","volume-title":"Transport Phenomena in Food Processing","author":"Baroni","year":"2003","unstructured":"Baroni. A.F. Menezes. M.R. Adell. E.A.A. Ribeiro. E.P. (2003). Modeling of prato cheese salting: fickian and network approaches. In: J. Welti\u2013chanes, J.F. V\u00e9lez\u2013Ruiz and G.V. Barbosa\u2013C\u00e1novas (eds), Transport Phenomena in Food Processing. CRC Press, USA. pp. 192\u2013212."},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/978-3-540-30106-6_32"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1081\/DRT-100103931"},{"key":"ref4","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1590\/S0101-20612003000100015"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jfoodeng.2005.04.016"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.foodres.2005.10.004"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.ifset.2003.10.004"},{"key":"ref8","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jfoodeng.2009.12.030"},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.fbp.2010.08.001"},{"issue":"5","key":"ref10","first-page":"330","article-title":"Modelos matem\u00e1ticos de transferencia de masa en deshidrataci\u00f3n osm\u00f3tica.","volume":"4","author":"Ochoa\u2013Mart\u00ednez","year":"2005","unstructured":"Ochoa\u2013Mart\u00ednez. C.I. Ayala\u2013Aponte. A.A. (2005). Modelos matem\u00e1ticos de transferencia de masa en deshidrataci\u00f3n osm\u00f3tica. Cienc Tecnol Aliment, 4 (5), 330\u2013342.","journal-title":"Cienc Tecnologia Alimentos","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0101-2061","issn-type":"print"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.lwt.2006.03.013"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1080\/07373930601160882"},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.lwt.2004.02.010"},{"key":"ref14","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1006\/fstl.2002.0939"},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jfoodeng.2004.07.003"},{"key":"ref16","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S0963-9969(02)00109-6"},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1081\/DRT-100103932"},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jfoodeng.2008.06.033"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/50382\/54941","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T17:08:10Z","timestamp":1710263290000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/50382"}},"issued":{"date-parts":[[2016,3,4]]},"references-count":18,"journal-issue":{"issue":"4","published-online":{"date-parts":[[2016,3,4]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v65n4.50382","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2016,3,4]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2025,2,21]],"date-time":"2025-02-21T21:43:17Z","timestamp":1740174197224,"version":"3.37.3"},"reference-count":24,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"1","license":[{"start":{"date-parts":[[2019,1,1]],"date-time":"2019-01-01T00:00:00Z","timestamp":1546300800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>En condiciones de huertos intensivos, ubicados en el municipio San Antonio del Sur, Cuba, entre septiembre y noviembre de 2017 se eval\u00fao la respuesta de Vigna unguiculata (L) Walp var. Alina (habichuela) a la aplicaci\u00f3n foliar de bioproductos.\u00a0 En un dise\u00f1o experimental de bloques al azar con tres repeticiones fueron evaluados los tratamientos:\u00a0 5 y 10 mL\/L por ha de Lebame, 1.5 y 3.5 kg\/ha de Spiruvinas, y una aplicaci\u00f3n uniforme por tratamiento de Rhizophagus irregularis, m\u00e1s dos tratamientos de materia org\u00e1nica (M.O.) consistentes en 5 y 10 kg\/m2 (testigo) sin rizobio.\u00a0 Las variables evaluadas fueron altura de planta, di\u00e1metro del tallo, n\u00famero de vainas y rendimiento.\u00a0 Los mayores rendimientos y desarrollo del cultivo se encontraron con los tratamientos combinados de Lebame y Spiruvinas, especialmente con la dosis de 3.5 mL\/L por ha de este \u00faltimo m\u00e1s la cepa comercial EcoMic\u00ae de Rhizophagus irregularis con rendimiento de 4.17 kg\/m2.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v68n1.72797","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2019,4,29]],"date-time":"2019-04-29T13:49:12Z","timestamp":1556545752000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["Respuesta de Vigna unguiculata (L) Walp ante la aplicaci\u00f3n de bioproductos en condiciones de huertos intensivos"],"prefix":"10.15446","volume":"68","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-5814-1231","authenticated-orcid":false,"given":"Yonger","family":"Tamayo Aguilar","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6417-3646","authenticated-orcid":false,"given":"Manuel Conrrado","family":"Riera Nelson","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-5814-1231","authenticated-orcid":false,"given":"Elein","family":"Terry Alfonso","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-4241-1110","authenticated-orcid":false,"given":"Porfirio","family":"Ju\u00e1rez L\u00f3pez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-7174-802X","authenticated-orcid":false,"given":"Yuris","family":"Rodr\u00edguez Matos","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2019,1,1]]},"reference":[{"key":"ref1","unstructured":"Azc\u00f3n, C., & Barea, J.M. (1996). Arbuscular mycorrhizas and biological control of soil-borne plant pathogens \u2013 an overview of the mechanisms involved. Mycorrhiza 6:457-464."},{"key":"ref2","unstructured":"Carrillo, Y., Terry, E., Ruiz, J., D\u00edaz \u2013D, M E., Grisel, D. (2017). Efecto del LEBAME en la germinaci\u00f3n de semillas de tomate (Solanum lycopersicum L.). Cultivos Tropicales. 38(3): 30-35."},{"key":"ref3","unstructured":"Hern\u00e1ndez, A., P\u00e9rez, J., M., Bosch, D. y Castro, N. (2015). Clasificaci\u00f3n de los suelos de Cuba 2015. edit. Ediciones INCA, Mayabeque, Cuba, 93 p. ISBN 978-959-7023-77-7."},{"key":"ref4","unstructured":"Hern\u00e1ndez, C. L., Hern\u00e1ndez, N., Soto, F., Pino, M. A. (2010). Estudio fenol\u00f3gico preliminar de seis cultivares de habichuelas de la especie Phaseolus vulgaris L. Cultivos Tropicales. 31(1): 54-61 p."},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Jayaraman, J., Norrie, J., Punja, Z.K. (2011). Commercial extract from the brown seaweed Ascophylum nodosum reduces fungal diseases in greenhouse cucumber. J Appl Phycol. 23(3): 353 -361. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10811-010-9547-1","DOI":"10.1007\/s10811-010-9547-1"},{"key":"ref6","unstructured":"La\u00ebtitia J., Mustapha A., Etienne P., La\u00een\u00e9 P., Goux D., Garnica M., Fuentes M., Francisco S., Baigorri R. (2013). Brassica napus Growth is Promoted by Ascophyllum nodosum (L.) Le Jol. Seaweed Extract: Microarray Analysis and Physiological Characterization of N, C, and S Metabolisms. Journal of Plant Growth Regulation. 32 (1): 31-52 p."},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lozano, J D., Armbrecht J., Montoya, James. (2015). Hongos formadores de micorrizas arbusculares y su efecto sobre la estructura de los suelos en fincas con manejos agroecol\u00f3gicos e intensivos. Acta Agron\u00f3mica. 64(4): 289-296. https:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/acag.v64n4.46045.","DOI":"10.15446\/acag.v64n4.46045"},{"key":"ref8","unstructured":"Mart\u00ednez-S\u00e1nchez, A., Ortega-Arias-Carbajal, G., Gonz\u00e1lez-Pardo, G., Armenteros-Galarraga, S., Pe\u00f1a-Mart\u00ednez, M., Legr\u00e1-Mora, S., Carrera-Bocourt, E., Bell-Garc\u00eda, A., Delgado-Arieta, G. (2017). Estudio de estabilidad del in\u00f3culo LB-1 del bioproducto Lebame. ICIDCA. Sobre los Derivados de la Ca\u00f1a de Az\u00facar. 51 (2): 17-20."},{"key":"ref9","unstructured":"Mujica, Y., Medina, A., Rodr\u00edguez, E. (2017). Inoculaci\u00f3n de hongos micorr\u00edzicos arbusculares y bacterias promotoras del crecimiento vegetal en el cultivo de man\u00ed (Arachis hypogaea L.). Cultivos Tropicales. 38 (2): 15-21."},{"key":"ref10","unstructured":"N\u00e1poles, S., Garc\u00eda, T., Reynaldo, I. (2016). Respuesta del cultivo de habichuela (Vigna unguiculata L.) Var. Lina a diferentes formas de aplicaci\u00f3n del pectimorf\u00ae. Cultivos tropicales. 37 (3): 172-177."},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Pe\u00f1a, C., Rodr\u00edguez, J C.,Santana, M., Olivera, D., Exp\u00f3sito, C D., Dorta, R. (2017. Effects of a growth promoter on bean (Phaseolus vulgaris L.) crops in Sancti Sp\u00edritus province, Cuba. Acta Agron\u00f3mica. 66(3):360-366. http:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/acag.v66n3.53820.","DOI":"10.15446\/acag.v66n3.53820"},{"key":"ref12","unstructured":"RAMOS, L H., Arozarena D.N., Reyna, G.Y., Telo, C. L., Ram\u00edrez, P. M., Lescaille, A. J., Mart\u00edn, A.G. (2013). Hongos Micorr\u00edzicos Arbusculares, Azotobacter chroococcum, Bacillus megatherium y FitoMas-E: una alternativa eficaz para la reducci\u00f3n del consumo de fertilizantes minerales en Psidium guajava, L. var. Enana Roja cubana. Cultivos Tropicales. 34(1): 5-10."},{"key":"ref13","unstructured":"Rivera, R., Fern\u00e1ndez, F., Fern\u00e1ndez, K., Ruiz, L., S\u00e1nchez, C., Riera, M. (2007). Advances in the management of effective arbuscular mycorrhizal symbiosis in tropical ecosystesm. Pages 151-196 In: Mycorrhizae in Crop Production (eds.) Chantal Hamel and Christian Plenchette. Haworth Press, Binghamton, 67NY. Hard Cover ISBN: 978-1-56022-306-1; Soft Cover ISBN: 978-1-56022-307-8."},{"key":"ref14","unstructured":"Rivera, R., Ruiz, L., Martin, G., P\u00e9rez, E., N\u00e1poles, C., Garc\u00eda, M., Ruiz, A., Rodr\u00edguez, Y., Terry, E., Riera, M., Cruz, Y., Falc\u00f3n, A. (2015). \u201cManejo conjunto e impacto de biofertilizantes micorr\u00edzicos y otros bioproductos en la producci\u00f3n agr\u00edcola de diferentes cultivos\u201d. Informe Primer Semestre junio 2015. Instituto Nacional Ciencias Agr\u00edcolas, Cuba. 29 p., 2015. DOI 10.13140\/RG.2.1.2416.3605."},{"key":"ref15","unstructured":""},{"key":"ref16","unstructured":"Sabir, A., Yazar, K. F., Sabir, F., Kara, Z., Yazici, A. M., Goksu, N. (2014). Vine growth, yield, berry quality attributes and leaf nutrient content of grapevines as influenced by seaweed extract (Ascophyllum nodosum) and nanosize fertilizer pulverizations. Scientia Hortic. 175:1-8."},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Serna, E J., Prager, M., Cisneros, C A. (2017). Organic acids production by rhizosphere microorganisms isolated from a Typic Melanudands and its effects on the inorganic phosphates solubilization. Acta Agron\u00f3mica. 66 (2): 241-247. https:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/acag.v66n2.56148.","DOI":"10.15446\/acag.v66n2.56148"},{"key":"ref18","unstructured":"Terry, E A., Ruiz, J P., Tejeda, T P., Escobar, I R., Carrillo, Y S., Morales, H A. (2015). Interacci\u00f3n de bioproductos como alternativas para la producci\u00f3n horticultura cubana. Medio Ambiente y Desarrollo Sustentable. 8 (3): 163 \u2013 174."},{"key":"ref19","unstructured":"Terry, E A., Ruiz, J., Tejeda P., Tejeda, T., D\u00edaz- Armas, M. (2013). Respuesta del cultivo de la habichuela (Phaseolus vulgaris L. var. Verlili.) a la aplicaci\u00f3n de diferentes bioproductos. Cultivos Tropicales. 2013. 34 (3): 5-10 p."},{"key":"ref20","unstructured":"Terry, E., Falc\u00f3n, A., Ruiz, J., Carrillo, Y., Morales, H. (2017). Respuesta agron\u00f3mica del cultivo de tomate al bioproducto quitomax\u00ae. Cultivos Tropicales. 38 (1): 147-154."},{"key":"ref21","unstructured":"Terry, E., Ruiz, J., Tejeda, T. (2010). Efecto de un bioproducto a base de Pseudomona aeruginosa en el cultivo del tomate (Solanum licopersicum Mill). Revista Colombiana de Biotecnolog\u00eda. 12(1): 32-38."},{"key":"ref22","unstructured":"Terry, E., Ruiz, J., Tejeda, T., Escobar, I., Carrillo, Y., Morales, H. 2014. Interacci\u00f3n de bioproductos como alternativas para la producci\u00f3n horticultura cubana. TECNOCIENCIA Chihuahua 8(3): 163-174."},{"key":"ref23","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Veloso, C.A.C., Oeiras, L.A.H., Carvalho, M.E.J.M. & Souza, S.F.R. (2001). Resposta do abacaxizeiro \u00e0 adi\u00e7\u00e3o de nitrog\u00eanio, pot\u00e1ssio e calc\u00e1rio em latossolo amarelo do nordeste paraense. Rev Bras Frutic. 23(2), 396-402. http:\/\/dx.doi.org\/10.1590\/S0100-29452001000200040","DOI":"10.1590\/S0100-29452001000200040"},{"key":"ref24","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Viera, W., Campa\u00f1a, D., Castro, S., V\u00e1squez, W., Viteri, P., Zambrano, J. (2017). Effectiveness of the arbuscular mycorrhizal fungi use in the cherimoya (Annona cherimola Mill.) seedlings growth. Acta Agron\u00f3mica, 66 (2): 207-213. https:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/acag.v66n2.55545","DOI":"10.15446\/acag.v66n2.55545"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/72797\/70545","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/72797\/70545","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T17:59:21Z","timestamp":1710266361000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/72797"}},"issued":{"date-parts":[[2019,1,1]]},"references-count":24,"journal-issue":{"issue":"1","published-online":{"date-parts":[[2019,1,1]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v68n1.72797","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"type":"electronic","value":"2323-0118"},{"type":"print","value":"0120-2812"}],"published":{"date-parts":[[2019,1,1]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2024,7,14]],"date-time":"2024-07-14T12:14:03Z","timestamp":1720959243981},"reference-count":0,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2016,1,19]],"date-time":"2016-01-19T00:00:00Z","timestamp":1453161600000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta agron."],"DOI":"10.15446\/acag.v65n3.49877","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2016,4,13]],"date-time":"2016-04-13T20:26:34Z","timestamp":1460579194000},"page":"312-317","source":"Crossref","is-referenced-by-count":3,"title":["Genotype selection of Pouteria sapota (Jacq.) H.E. Moore &amp; Stearn, under a multivariate framework"],"prefix":"10.15446","volume":"65","author":[{"given":"Renan Mercuri","family":"Pinto","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Luiz Ricardo","family":"Nakamura","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Thiago Gentil","family":"Ramires","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Ezequiel Abraham","family":"L\u00f3pez Bautista","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Carlos Tadeu","family":"Dos Santos Dias","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2016,1,19]]},"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"http:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/49877\/54588","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T17:27:06Z","timestamp":1710264426000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/49877"}},"issued":{"date-parts":[[2016,1,19]]},"references-count":0,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2016,1,19]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v65n3.49877","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2016,1,19]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2024,8,29]],"date-time":"2024-08-29T11:07:48Z","timestamp":1724929668849},"reference-count":18,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"2","license":[{"start":{"date-parts":[[2015,12,29]],"date-time":"2015-12-29T00:00:00Z","timestamp":1451347200000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta agron."],"abstract":"<jats:p>&lt;p&gt;&lt;em&gt;&lt;\/em&gt;Blueberries (Vaccinium corymbosum L. cv. Elliot) from organic and conventional sources were subjected to either a pre-harvest application with an organic biostimulant or a post-harvest coverage with sucralose. Fruits were assessed in terms of firmness, dry matter, ascorbic acid, soluble solids, sensory attributes and color, during storage at 0 \u00b0C and RH of 90%, for a period of 21 days. Each trial with three treatments: T0correspondingto the control, T1to an application of biostimulant, 22 days before harvest, and T2 to a post-harvest coverage with sucralose. Fruits were evaluated in sensory aspect, with the participation of thirteen panelists, on day fifteen after being harvested and stored. Evaluations of both maturity and quality parameters were performed on days 1,7, 14and 21post-harvest.Pre-harvest treatment with the organic biostimulant showed a higher variation in dry matter and soluble solids, but these variations are not significant. The group with a coverage of Sucralose showed a significant increase in fruit firmness. The best sensory evaluation, was given by the panelists to the organic farming. Fruit measurements, such as color, ascorbic acid and colorimetry showed no significant differences in the results&lt;\/p&gt;&lt;p&gt;\u00a0&lt;\/p&gt;<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v65n2.40621","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2016,4,11]],"date-time":"2016-04-11T20:49:39Z","timestamp":1460407779000},"page":"123-129","source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["Effect of sucralose and biostimulant on pre-and postharvest of blueberries (Vaccinium corymbosum L. cv. Elliot ) under organic and conventional production systems"],"prefix":"10.15446","volume":"65","author":[{"given":"Nelson Eduardo","family":"Loyola l\u00f3pez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Flavio","family":"Aguirre Poblete","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Oscar","family":"Godoy Astudillo","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2015,12,29]]},"reference":[{"key":"ref1","first-page":"109","volume-title":"Tratamientos post cosecha del ar\u00e1ndano fresco En","author":"Artes","year":"2004","unstructured":"Artes, P.; and Hernandez, F. (2004). Tratamientos post cosecha del ar\u00e1ndano fresco. En: Tendencias e innovaciones. Ar\u00e1ndanos. Produccion y comercio. Reus, Espana. Ediciones de Horticultura. S.L. pp. 109 \u2013 120."},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3989\/arbor.2001.i661.825"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/BF00207588"},{"issue":"3","key":"ref4","first-page":"10","article-title":"Giberelic seen producing larger, firmer, long storing sweet cherries.","volume":"35","author":"Ellena","year":"2001","unstructured":"Ellena, M. 2001. Giberelic seen producing larger, firmer, long storing sweet cherries. Goodfruit Grower 35 (3), 10 \u2013 14.","journal-title":"Goodfruit Grower"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/jsfa.2071"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S0254-6299(15)30726-2"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1365-2621.2004.tb13651.x"},{"key":"ref8","volume-title":"Sensory Evaluation of Food 2a Edition","author":"Lewless","year":"1999","unstructured":"Lewless, H. and Heymann, H. (1999). Sensory Evaluation of Food. 2a Edition. New York. USA. Asper Publishers. 848 p."},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.17660\/ActaHortic.2002.574.3"},{"issue":"6","key":"ref10","first-page":"1702","article-title":"Production of sucralose without intermediate isolation of crystalline sucralose-6-\u00e9ster.","volume":"46","author":"Navia","year":"1995","unstructured":"Navia, J.; Dordick, J. and Khan, R. (1995). Production of sucralose without intermediate isolation of crystalline sucralose-6-\u00e9ster. J. Of Food Science 46 (6), 1702-1719.","journal-title":"J Food Sci","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0022-1147","issn-type":"print"},{"issue":"1","key":"ref11","first-page":"64","article-title":"World food security: The role of postharvest technology.","volume":"52","author":"Okezie","year":"1998","unstructured":"Okezie, B. 1998. World food security: The role of postharvest technology. Food Tecnology 52(1): 64-69.","journal-title":"Food Technol","ISSN":"http:\/\/id.crossref.org\/issn\/0015-6639","issn-type":"print"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1021\/jf001211q"},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.17660\/ActaHortic.2004.653.2"},{"key":"ref14","volume-title":"Tables of Food Composition","author":"Senser","year":"1999","unstructured":"Senser, F. y Scherz, H.(1999). Tables of Food Composition. Zaragoza, Espa-a. Editorial Acribia S.A. 430 p."},{"key":"ref15","volume-title":"Biology principle and applications processing fruits","author":"Somogy","year":"1996","unstructured":"Somogy, L.; Ramaswamy, H. and Hui, Y. (1996). Biology, principle and applications processing fruits: science and technology. Pensilvania, USA. Technomic Pub. Co. 184p."},{"key":"ref16","volume-title":"Sensory Evaluation Practices 2\u00aa Edition","author":"Stone","year":"1993","unstructured":"Stone, H. and Sidel, J. (1993). Sensory Evaluation Practices. 2\u00aa Edition. Redwood City, U.S.A. Sheffield Academic Press Ltd. 374 p."},{"key":"ref17","volume-title":"Metodolog\u00eda de evaluaci\u00f3n sensorial","author":"Witting","year":"1990","unstructured":"Witting, E.(1990)Metodolog\u00eda de evaluaci\u00f3n sensorial. Facultad de Ciencias Qu\u00edmicas y Farmaceuticas. Universidad de Chile. 301 p."},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.17660\/actahortic.2004.653.21"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/40621\/53275","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T18:15:24Z","timestamp":1710267324000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/40621"}},"issued":{"date-parts":[[2015,12,29]]},"references-count":18,"journal-issue":{"issue":"2","published-online":{"date-parts":[[2015,12,29]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v65n2.40621","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2015,12,29]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2025,9,11]],"date-time":"2025-09-11T17:26:02Z","timestamp":1757611562092,"version":"3.44.0"},"reference-count":30,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"2","license":[{"start":{"date-parts":[[2025,8,25]],"date-time":"2025-08-25T00:00:00Z","timestamp":1756080000000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>La erosi\u00f3n h\u00eddrica es uno de los principales problemas de la degradaci\u00f3n de suelos en regiones tropicales. El uso de la mecanizaci\u00f3n en terrenos agr\u00edcolas con pendientes acelera este proceso. Con el objetivo de evaluar el efecto de la labranza y de sistemas de asociaci\u00f3n ma\u00edz-calabaza para el control del escurrimiento superficial y la erosi\u00f3n h\u00eddrica, se desarroll\u00f3 esta investigaci\u00f3n en el municipio de Villaflores, estado de Chiapas (M\u00e9xico), durante un ciclo de temporal. Se establecieron 2 sistemas de labranza (m\u00ednima y cero) y 3 sistemas de cultivo (ma\u00edz, ma\u00edz-calabaza y calabaza), lo que gener\u00f3 6 tratamientos con 3 r\u00e9plicas. Para evaluar la p\u00e9rdida de suelo por erosi\u00f3n h\u00eddrica, se implementaron lotes de escurrimiento con una repetici\u00f3n para cada tratamiento. La menor p\u00e9rdida de suelo se cuantific\u00f3 en el sistema cero de labranza ma\u00edz-calabaza con 1.08\u00a0t\u00a0ha-1\u00a0a\u00f1o-1 y una p\u00e9rdida acumulada de N, P2O5, K2O y MO de 10.38, 0.12, 0.48 y 197.14\u00a0kg\u00a0ha-1\u00a0a\u00f1o-1 respectivamente, mientras que la mayor p\u00e9rdida de suelo se observ\u00f3 en el sistema labranza m\u00ednima de ma\u00edz en monocultivo con 7.8\u00a0t\u00a0ha-1\u00a0a\u00f1o-1, y 36.30 (N), 1.23 (P2O5), 1.80 (K2O) y 527.02 (MO)\u00a0kg\u00a0ha-1\u00a0a\u00f1o-1. La cobertura foliar de la calabaza contribuy\u00f3 a reducir la p\u00e9rdida de suelo en ambos sistemas de labranza, principalmente en cero labranza. El sistema de labranza m\u00ednima con asociaci\u00f3n ma\u00edz-calabaza present\u00f3 196\u00a0% de uso equivalente de la tierra (UET).<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v73n2.112540","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2025,9,3]],"date-time":"2025-09-03T21:16:43Z","timestamp":1756934203000},"page":"210-219","source":"Crossref","is-referenced-by-count":0,"title":["Labranza de conservaci\u00f3n y asociaci\u00f3n ma\u00edz-calabaza en el control de erosi\u00f3n h\u00eddrica en Chiapas, M\u00e9xico","Conservation tillage and corn-squash intercropping for water erosion control in Chiapas, Mexico"],"prefix":"10.15446","volume":"73","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-6332-1771","authenticated-orcid":false,"given":"Carlos Ernesto","family":"Aguilar Jim\u00e9nez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-2931-1596","authenticated-orcid":false,"given":"Jos\u00e9","family":"Galdamez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-2666-5863","authenticated-orcid":false,"given":"Franklin","family":"Mart\u00ednez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-1732-7993","authenticated-orcid":false,"given":"Isidro","family":"Zapata Hern\u00e1ndez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-8550-4616","authenticated-orcid":false,"given":"Juan Francisco","family":"Zamora Natera","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-3865-9922","authenticated-orcid":false,"given":"Hector","family":"V\u00e1squez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2025,8,25]]},"reference":[{"key":"2725310","unstructured":"Aguilar Jim\u00e9nez, C. E.; Gald\u00e1mez Gald\u00e1mez, J.; Mart\u00ednez Aguilar, F. B.; Guevara Hern\u00e1ndez, F. y V\u00e1zquez Sol\u00eds, H. (2020). Eficiencia del policultivo ma\u00edz-frijol-calabaza bajo manejo org\u00e1nico en la Frailesca, Chiapas, M\u00e9xico. Revista Cient\u00edfica Agroecosistemas, 7(3), 64-72. https:\/\/aes.ucf.edu.cu\/index.php\/aes\/article\/view\/318"},{"key":"2725311","unstructured":"Angl\u00e9s, M.; Bocco, G.; Cotler, H.; Cram, S.; Lee, W. H.; Ortiz, S.; Prado, B.; Reyes, L. B.; Saniger, J. M. y Siebe, Ch. (2021). Por una gesti\u00f3n sostenible del suelo que promueva su reconocimiento, recuperaci\u00f3n, preservaci\u00f3n y gobernanza. Vol. 2. Pronunciamiento: gesti\u00f3n sostenible del suelo. https:\/\/pueis.unam.mx\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/Pronunciamiento-PUEIS.pdf"},{"key":"2725312","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Blanco Sep\u00falveda, R.; Lima, F. J.; G\u00f3mez Moreno, M. L.; Enr\u00edquez Narv\u00e1ez, F. y Aguilar Carrillo, A. (2023). Buenas pr\u00e1cticas agr\u00edcolas para el control de la erosi\u00f3n h\u00eddrica del suelo en los cultivos anuales de las monta\u00f1as de Guatemala y Nicaragua. Ikara - Revista de Geograf\u00edas Iberoamericanas, 3. https:\/\/doi.org\/10.18239\/Ikara.3319","DOI":"10.18239\/Ikara.3319"},{"key":"2725313","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Borb\u00f3n-Gracia, A.; Lugo-Garc\u00eda, G. A.; Reyes-Olivas, \u00c1.; Valenzuela-Herrera, V. y Sauceda-Acosta, C. P. (2020). Rotaci\u00f3n de trigo, ma\u00edz y c\u00e1rtamo en labranza de conservaci\u00f3n vs. labranza tradicional. Revista Fitotecnia Mexicana, 43(4), 371-378. https:\/\/revistafitotecniamexicana.org\/documentos\/43-4\/2a.pdf","DOI":"10.35196\/rfm.2020.4.371"},{"key":"2725314","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Capurro, J. y Montico, S. (2020). Efecto de los cultivos de cobertura sobre las p\u00e9rdidas de agua y suelo por erosi\u00f3n h\u00eddrica. Cuadernos del CURIHAM, 26, 41-47. https:\/\/doi.org\/10.35305\/curiham.v26i0.147","DOI":"10.35305\/curiham.v26i0.147"},{"key":"2725315","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Castel\u00e1n Vega, R.; L\u00f3pez Teloxa, L. C.; Tamariz Flores, J. V.; Linares Fleites, G. y Cruz Montalvo, A. (2017). Erosi\u00f3n y p\u00e9rdida de nutrientes en diferentes sistemas agr\u00edcolas de una microcuenca en la zona periurbana de la ciudad de Puebla, M\u00e9xico. Terra Latinoamericana, 35(3), 229-235. https:\/\/doi.org\/10.28940\/terra.v35i3.134","DOI":"10.28940\/terra.v35i3.134"},{"key":"2725316","unstructured":"Castillo G\u00f3mez, M. J.; Morej\u00f3n Garc\u00eda, M.; Su\u00e1rez Venero, G. M. y Acu\u00f1a Vel\u00e1zquez, I. R. (2022). Diversificaci\u00f3n de cultivos en un sistema agroforestal cacaotero en el macizo del jamal, municipio Baracoa. Revista Cubana de Ciencias Forestales, 10(3), 364-379. https:\/\/cfores.upr.edu.cu\/index.php\/cfores\/article\/view\/754"},{"key":"2725317","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Cotler, H.; Corona, J. A. y Galeana-Piza\u00f1a, J. (2020). Erosi\u00f3n de suelos y carencia alimentaria en M\u00e9xico: una primera aproximaci\u00f3n. Investigaciones Geogr\u00e1ficas, 101. https:\/\/www.investigacionesgeograficas.unam.mx\/index.php\/rig\/article\/view\/59976","DOI":"10.14350\/rig.59976"},{"key":"2725318","unstructured":"Couti\u00f1o Estrada, B.; Cruz V\u00e1zquez, C.; G\u00f3mez Montiel, N. O.; Hern\u00e1ndez Casillas, J. M.; Cruz Ch\u00e1vez, F. J.; Vidal Mart\u00ednez, V. A. y Aguilar Jim\u00e9nez, C. E. (2021). Diversidad fenot\u00edpica de razas de ma\u00edz cultivadas en Chiapas, M\u00e9xico. Libro T\u00e9cnico N\u00fam. 14. Campo Experimental Centro de Chiapas, INIFAP."},{"key":"2725319","unstructured":"Crespo, R. J.; Ares, G.; Sfeir, A.; Wingeyer, A. B. y Usunoff, E. (2010). Efecto de la labranza y la cobertura vegetal sobre el escurrimiento y la p\u00e9rdida de suelo en la regi\u00f3n central de la provincia de Buenos Aires. Revista de la Facultad de Ciencias Agrarias, 42(1), 93-106. https:\/\/bdigital.uncu.edu.ar\/app\/navegador\/?idobjeto=3508"},{"key":"2725320","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ebel, R.; Pozas C\u00e1rdenas, J. G.; Soria Miranda F. y Cruz Gonz\u00e1lez, J. (2017). Manejo org\u00e1nico de la milpa: rendimientos de ma\u00edz, frijol y calabaza en monocultivo y policultivo. Terra Latinoamericana, 35, 149-160. http:\/\/www.scielo.org.mx\/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0187-57792017000200149&lng=es&tlng=es","DOI":"10.28940\/terra.v35i2.166"},{"key":"2725321","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fonseca-Flores, A. M.; Hern\u00e1ndez, F. G.; Garc\u00eda, A. G.; Rosano, C. M. y V\u00e1zquez, M. R. P. (2023). Diversidad de ma\u00edces locales en ejidos de la Frailesca chiapaneca de M\u00e9xico. Tropical and Subtropical Agroecosystems, 26(1). http:\/\/doi.org\/10.56369\/tsaes.4397","DOI":"10.56369\/tsaes.4397"},{"key":"2725322","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"G\u00f3mez-Calder\u00f3n, N. y Estrada-Le\u00f3n, R. J. (2020). Conservaci\u00f3n de suelos mediante la modificaci\u00f3n de la frecuencia de labranza: un caso en Costa Rica. Revista de Ciencias Ambientales, 54(1), 123-139. https:\/\/doi.org\/10.15359\/rca.54-1.7","DOI":"10.15359\/rca.54-1.7"},{"key":"2725323","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Huerta-Olague, J. D. J.; Oropeza Mota, J. L.; Guevara Guti\u00e9rrez, R. D.; R\u00edos Berber, J. D.; Mart\u00ednez Menes, M. R.; Barreto Garc\u00eda, O. A.; Olgu\u00edn L\u00f3pez, J. L. y Mancilla Villa, O. R. (2018). Efecto de la cobertura vegetal de cuatro cultivos sobre la erosi\u00f3n del suelo. Idesia (Arica), 36(2), 153-162. http:\/\/dx.doi.org\/10.4067\/S0718-34292018005000701","DOI":"10.4067\/S0718-34292018005000701"},{"key":"2725324","unstructured":"Le\u00f3n, A.; Pino, M. A.; Gonz\u00e1lez, C. y Del Pozo, E. (2000). Evaluaci\u00f3n comparativa de densidades de fit\u00f3fagos y enemigos naturales en policultivo tomate-ma\u00edz. Cultivos Tropicales, 21(1), 53-60. https:\/\/ediciones.inca.edu.cu\/index.php\/ediciones\/article\/view\/726"},{"key":"2725325","unstructured":"Leyva, R. S. L.; Espinosa, B. Z.; Ruz, R. R. y Guti\u00e9rrez, G. O. (2020). Propiedades de los suelos en diferentes sistemas de labranza. Ojeando la Agenda, 65, 1. https:\/\/ojeandolaagenda.com\/2020\/05\/31\/propiedades-de-los-suelos-en-diferentes-sistemas-de-labranza\/"},{"key":"2725326","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"L\u00f3pez B\u00e1ez, W.; Reynoso Santos, R.; L\u00f3pez Mart\u00ednez, J.; Camas G\u00f3mez, R. y Tasistro, A. (2018). Diagn\u00f3stico de la compactaci\u00f3n en suelos cultivados con ma\u00edz en la regi\u00f3n Fraylesca, Chiapas. Revista Mexicana de Ciencias Agr\u00edcolas, 9(1), 65-79. https:\/\/doi.org\/10.29312\/remexca.v9i1.848","DOI":"10.29312\/remexca.v9i1.848"},{"key":"2725327","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"L\u00f3pez, D. E. L.; L\u00f3pez, E. J. L.; Acevedo, T. R. y Flores-Pacheco, J. A. (2022). Riesgos de degradaci\u00f3n h\u00eddrica del suelo posterior al fuego en el tr\u00f3pico h\u00famedo. Wani, 76, 54-69. https:\/\/doi.org\/10.5377\/wani.v38i76.14402","DOI":"10.5377\/wani.v38i76.14402"},{"key":"2725328","unstructured":"Mariaca, M. R. (2023). El milenario sistema de la milpa maya bajo roza-tumba-quema de Yucat\u00e1n, M\u00e9xico en los \u00faltimos a\u00f1os. En N. E. M. Costa y F. L. Silveira (orgs), Pr\u00e1ticas investigativas em etnobot\u00e2nica: distintos olhares, afins encontros (pp. 261-308). Editora Zarte."},{"key":"2725329","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mart\u00ednez-Gami\u00f1o, M. \u00c1.; Osuna Ceja, E. S. y Espinosa Ram\u00edrez, M. (2019). Impacto acumulado de la agricultura de conservaci\u00f3n en propiedades del suelo y rendimiento de ma\u00edz. Revista Mexicana de Ciencias Agr\u00edcolas, 10(4), 765-778. https:\/\/doi.org\/10.29312\/remexca.v10i4.1640","DOI":"10.29312\/remexca.v10i4.1640"},{"key":"2725330","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mat\u00edas Ramos, M.; G\u00f3mez D\u00edaz, J. D.; Monterroso Rivas, A. I.; Uribe G\u00f3mez, M.; Villar Hern\u00e1ndez, B. D. J.; Ruiz Garc\u00eda, P. y Asencio, C. (2020). Factores que influyen en la erosi\u00f3n h\u00eddrica del suelo en un bosque templado. Revista Mexicana de Ciencias Forestales, 11(59), 51-71. https:\/\/doi.org\/10.29298\/rmcf.v11i59.673","DOI":"10.29298\/rmcf.v11i59.673"},{"key":"2725331","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Postma, J. A. y Lynch, J. P. (2012). Complementarity in root architecture for nutrient uptake in ancient maize\/bean and maize\/bean\/squash polycultures. Annals of Botany, 110, 521-534. https:\/\/doi.org\/10.1093\/aob\/mcs082","DOI":"10.1093\/aob\/mcs082"},{"key":"2725332","unstructured":"Rangel, O., Lowy, P. D. y Aguilar, M. (1997). Colombia diversidad bi\u00f3tica II. Universidad Nacional de Colombia. https:\/\/repositorio.unal.edu.co\/handle\/unal\/81934"},{"key":"2725333","unstructured":"Ram\u00edrez-Cruz, M. E. y Oropeza-Mota, J. L. (2001). Eficiencia de dos pr\u00e1cticas productivo-conservacionistas para controlar erosi\u00f3n de laderas en el tr\u00f3pico. Agrociencia, 35(5), 489-495. https:\/\/www.redalyc.org\/pdf\/302\/30235502.pdf"},{"key":"2725334","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rivi\u00e8re, C.; B\u00e9thinger, A. y Bergez, J. E. (2022). The effects of cover crops on multiple environmental sustainability indicators. A review. Agronomy, 12(9), 2011. https:\/\/doi.org\/10.3390\/agronomy12092011","DOI":"10.3390\/agronomy12092011"},{"key":"2725335","unstructured":"Servicio de Informaci\u00f3n Agroalimentaria y Pesquera (SIAP). (2023). Anuario estad\u00edstico de la producci\u00f3n agr\u00edcola. SAGARPA. https:\/\/nube.siap.gob.mx\/cierreagricola\/"},{"key":"2725336","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Somoza, A. y V\u00e1zquez, P. (2023). Erosi\u00f3n h\u00eddrica e intensificaci\u00f3n agr\u00edcola considerando unidades ambientales. El caso de Tandil, regi\u00f3n Pampeana Argentina. Cuadernos Geogr\u00e1ficos de la Universidad de Granada, 62(1), 273-299. https:\/\/doi.org\/10.30827\/cuadgeo.v62i1.24561","DOI":"10.30827\/cuadgeo.v62i1.24561"},{"key":"2725337","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tamayo Ortiz, C. V. y Alegre Orihuela, J. C. (2022). Asociaci\u00f3n de cultivos, alternativa para el desarrollo de una agricultura sustentable. Siembra, 9(1), e3287. https:\/\/doi.org\/10.29166\/siembra.v9i1.3287","DOI":"10.29166\/siembra.v9i1.3287"},{"key":"2725338","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Turrent Fern\u00e1ndez, A.; Cort\u00e9s Flores, J. I.; Espinosa Calder\u00f3n, A.; Hern\u00e1ndez Romero, E.; Camas G\u00f3mez, R.; Torres Zambrano, J. P. y Zambada Mart\u00ednez, A. (2017). MasAgro o MIAF \u00bfCu\u00e1l es la opci\u00f3n para modernizar sustentablemente la agricultura tradicional de M\u00e9xico? Revista Mexicana de Ciencias Agr\u00edcolas, 8(5), 1169-1185. https:\/\/doi.org\/10.29312\/remexca.v8i5.116","DOI":"10.29312\/remexca.v8i5.116"},{"key":"2725339","unstructured":"Willey, R. (1979). Intercropping-its importance and research needs part I. Competition and yield advantages. Field Crops Abstracts, 32(1), 1-10."}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/112540\/95679","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/112540\/95679","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,9,3]],"date-time":"2025-09-03T21:16:53Z","timestamp":1756934213000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/112540"}},"issued":{"date-parts":[[2025,8,25]]},"references-count":30,"journal-issue":{"issue":"2","published-online":{"date-parts":[[2025,6,6]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v73n2.112540","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"type":"electronic","value":"2323-0118"},{"type":"print","value":"0120-2812"}],"published":{"date-parts":[[2025,8,25]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2025,5,30]],"date-time":"2025-05-30T00:02:28Z","timestamp":1748563348905,"version":"3.40.5"},"reference-count":37,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2023,6,30]],"date-time":"2023-06-30T00:00:00Z","timestamp":1688083200000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>Consumers\u2019 sensory evaluation of fruits to determine the expected quality is a frequent practice. However, consumers\u2019 assessment of fruit quality is an ambiguous concept. This research aimed to determine the preferred fruit image when consumers decide that it is ready to eat, or it is too old. This within-subjects experimental design was conducted through an online survey using four fruits: avocado, banana, lulo, and guava. The questionnaire used a two-alternative forced-choice method: From a pair of fruit images, participants chose which one they preferred to eat, and which was too old. The results showed that participants do not always agree on the fruit image they find to be ready to eat, whereas the results for assessing an old fruit mimic the fruit maturity condition. Thus, food quality standards should use sensory evaluations that assess ideas that matter to the consumer. The value of this research is to provide a methodological approach to evaluate the consumers\u2019 expectations, which will be helpful within agricultural processes and the distribution chain.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v71n3.101041","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2023,9,26]],"date-time":"2023-09-26T14:40:36Z","timestamp":1695739236000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Does this fruit look appetizing? Psychometric modeling of fruit consumption preferences"],"prefix":"10.15446","volume":"71","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-7908-5611","authenticated-orcid":false,"given":"Ana Maria","family":"Arboleda Arango","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-4890-7122","authenticated-orcid":false,"given":"Julio C.","family":"Alonso","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-7972-5965","authenticated-orcid":false,"given":"Carlos A.","family":"Arce-Lopera","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2023,6,30]]},"reference":[{"key":"2084887","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Abbott, J. (1999). Quality measurement of fruits and vegetables. Postharvest Biology and Technology, 15(3), 207-225. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0925-5214(98)00086-6","DOI":"10.1016\/S0925-5214(98)00086-6"},{"key":"2084888","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Alonso, J. C.; Arboleda, A. M.; Rivera-Trivi\u00f1o, A. F.; Mora, D. Y.; Tarazona, R. and Ord\u00f3\u00f1ez-Morales, P. J. (2017). T\u00e9cnicas de investigaci\u00f3n cualitativa de mercados aplicadas al consumidor de fruta en fresco. Estudios Gerenciales, 33(145), 412-420. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.estger.2017.10.003","DOI":"10.1016\/j.estger.2017.10.003"},{"key":"2084889","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Arboleda, A.; Arroyo, C. and Alonso, J. C. (2021). Creating psychometric scales for perceptual assessment of fruit juices\u2019 refreshing and thickness attributes. Appetite, 163, 105232. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.appet.2021.105232","DOI":"10.1016\/j.appet.2021.105232"},{"key":"2084890","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Arboleda, A. M.; Manfredi, L. C.; Marcazzo, G. and Arroyo, C. (2023). The spirit of the fruit: contextual and transituational motives for consumption. British Food Journal, 125(7), 2680-2703. https:\/\/doi.org\/10.1108\/BFJ-06-2022-0518","DOI":"10.1108\/BFJ-06-2022-0518"},{"key":"2084891","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Bradley, R. A. and Terry, M. E. (1952). Rank analysis of incomplete block designs: I. The method of paired comparisons. Biometrika, 39(3\/4), 324-345. https:\/\/doi.org\/10.2307\/2334029","DOI":"10.1093\/biomet\/39.3-4.324"},{"key":"2084892","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Burbano-Valdivieso, F. A. and Daza, J. (2012). Image analysis application to determine variations in shape, size and color of biological structures: Determination of changes in size and color of the fruit of Solanum sp. in the process of maturation. 5th International Conference on BioMedical Engineering and Informatics (BMEI), 286-289. https:\/\/doi.org\/10.1109\/BMEI.2012.6512945","DOI":"10.1109\/BMEI.2012.6512945"},{"key":"2084893","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Dan, C.; \u0218erban, C.; Sestra\u0219, A. F.; Militaru, M.; Morariu, P. and Sestra\u0219, R. E. (2015). Consumer perception concerning apple fruit quality, depending on cultivars and hedonic scale of evaluation - a case study. Notulae Scientia Biologicae, 7(1), 140-149. https:\/\/doi.org\/10.15835\/nsb.7.1.9553","DOI":"10.15835\/nsb719553"},{"key":"2084894","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Deliza, R.; MacFie, H. and Hedderley, D. (2005). The consumer sensory perception of passion-fruit juice using free-choice profiling. Journal of Sensory Studies, 20(1), 17-27. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1745-459X.2005.050604.x","DOI":"10.1111\/j.1745-459X.2005.050604.x"},{"key":"2084895","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"D\u00edaz, R. (2008). 12 - Classification and quality evaluation of table olives. In Sun, D. (Ed.), Computer Vision Technology for Food Quality Evaluation (pp. 289-303). Academic Press. https:\/\/doi.org\/10.1016\/B978-012373642-0.50015-6","DOI":"10.1016\/B978-012373642-0.50015-6"},{"key":"2084896","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Dijksterhuis, G. (2016). Multisensory flavor priming. In Piqueras-Fiszman, B. and Spence, C. (Ed.), Multisensory Flavor Perception: From Fundamental Neuroscience Through to the Marketplace (pp. 133-153). Woodhead Publishing. https:\/\/doi.org\/10.1016\/B978-0-08-100350-3.00007-9","DOI":"10.1016\/B978-0-08-100350-3.00007-9"},{"key":"2084897","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Eriksson, N. and Stenius, M. (2022). Online grocery shoppers due to the Covid-19 pandemic - An analysis of demographic and household characteristics. Procedia Computer Science, 196, 93-100. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.procs.2021.11.077","DOI":"10.1016\/j.procs.2021.11.077"},{"key":"2084898","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fillion, L. and Kilcast, D. (2002). Consumer perception of crispness and crunchiness in fruits and vegetables. Food Quality and Preference, 13(1), 23-29. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0950-3293(01)00053-2","DOI":"10.1016\/S0950-3293(01)00053-2"},{"key":"2084899","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Firth, D. and De Menezes, R. X. (2004). Quasi-Variances. Biometrika, 91(1), 65-80. https:\/\/doi.org\/10.1093\/biomet\/91.1.65","DOI":"10.1093\/biomet\/91.1.65"},{"key":"2084900","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Garcia-Burgos, D.; Lao, J.; Munsch, S. and Caldara, R. (2017). Visual attention to food cues is differentially modulated by gustatory-hedonic and post-ingestive attributes. Food Research International, 97, 199-208. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.foodres.2017.04.011","DOI":"10.1016\/j.foodres.2017.04.011"},{"key":"2084901","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Harker, F. R.; Gunson, F. A. and Jaeger, S. R. (2003). The case for fruit quality: an interpretive review of consumer attitudes, and preferences for apples. Postharvest Biology and Technology, 28(3), 333-347. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0925-5214(02)00215-6","DOI":"10.1016\/S0925-5214(02)00215-6"},{"key":"2084902","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Jaeger, S. R.; Andani, Z.; Wakeling, I. N. and MacFie, H. J. H. (1998). Consumer preferences for fresh and aged apples: A cross-cultural comparison. Food Quality and Preference, 9(5), 355-366. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S0950-3293(98)00031-7","DOI":"10.1016\/S0950-3293(98)00031-7"},{"key":"2084903","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Kader, A. A. (2002). Fruits in the global market. In M. Knee (Ed.), Fruit Quality and its Biological Basis (pp. 1-16). Sheffield Academic Press. https:\/\/doi.org\/10.5860\/choice.40-0290","DOI":"10.5860\/CHOICE.40-0290"},{"key":"2084904","unstructured":"Lahouasnia, L.; Koerten, J. and Mascaraque, M. (2020). Food and Nutrition in Light of COVID-19 [Webinar]. Euromonitor International. https:\/\/go.euromonitor.com\/webinar-packaged-food-2020-food-and-nutrition-in-light-of-covid-19.html"},{"key":"2084905","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Leemans, V. and Kleynen, O. (2008). Quality evaluation of apples. In Sun, D. (Ed.), Computer Vision Technology for Food Quality Evaluation (pp. 213-241). Elsevier Inc. https:\/\/doi.org\/10.1016\/B978-012373642-0.50012-0","DOI":"10.1016\/B978-012373642-0.50012-0"},{"key":"2084906","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Luo, X.; Masuda, T.; Matsubara, K.; Wada, Y. and Ikehata, A. (2020). The relationship between perceived freshness and water content of cabbage leaves: A near infrared imaging survey of substance distribution underlying product appearance. LWT - Food Science and Technology, 139, 110523. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.lwt.2020.110523","DOI":"10.1016\/j.lwt.2020.110523"},{"key":"2084907","unstructured":"Meilgaard, M. C., Civille, G. V. and Carr, B. T. (2016). Sensory Evaluation Techniques. CRC Press."},{"key":"2084908","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mendoza, F. and Aguilera, J. M. (2004). Application of image analysis for classification of ripening bananas. Journal of Food Science, 69(9), E471\u2013E477. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1365-2621.2004.tb09932.x","DOI":"10.1111\/j.1365-2621.2004.tb09932.x"},{"key":"2084909","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Molt\u00f3, E. and Blasco, J. (2008). Quality evaluations of citrus fruits. In Sun, D. (Ed.), Computer Vision Technology for Food Quality Evaluation (pp. 243-264). Academic Press. https:\/\/shop.elsevier.com\/books\/computer-vision-technology-for-food-quality-evaluation\/sun\/978-0-12-802232-0","DOI":"10.1016\/B978-012373642-0.50013-2"},{"key":"2084910","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nagata, M. and Tallada, J. G. (2008). Quality evaluations of strawberries. In Sun, D. (Ed.), Computer Vision Technology for Food Quality Evaluation (pp. 265-287). Academic Press. https:\/\/shop.elsevier.com\/books\/computer-vision-technology-for-food-quality-evaluation\/sun\/978-0-12-802232-0","DOI":"10.1016\/B978-012373642-0.50014-4"},{"key":"2084911","unstructured":"P\u00e9neau, S. (2006). Freshness of Fruits and Vegetables: Concept and Perception [Dissertation]. Swiss Federal Institute of Technology Zurich. http:\/\/ernaehrungsdenkwerkstatt.de\/fileadmin\/user_upload\/EDWText\/TextElemente\/Lebensmittel\/Sensorik-Geschmack_01\/Qualitaet_Frische_Erdbeeren_Karotten_Peneau__Dissertation_Zuerich_2005.pdf"},{"key":"2084912","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"P\u00e9neau, S.; Brockhoff, P. B.; Escher, F. and Nuessli, J. (2007). A comprehensive approach to evaluate the freshness of strawberries and carrots. Postharvest Biology and Technology, 45(1), 20-29. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.postharvbio.2007.02.001","DOI":"10.1016\/j.postharvbio.2007.02.001"},{"key":"2084913","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"P\u00e9neau, S.; Brockhoff, P. B.; Hoehn, E.; Escher, F. and Nuessli, J. (2007a). Relating consumer evaluation of apple freshness to sensory and physico-chemical measurements. Journal of Sensory Studies, 22(3), 313\u2013335. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1745-459X.2007.00112.x","DOI":"10.1111\/j.1745-459X.2007.00112.x"},{"key":"2084914","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"P\u00e9neau, S.; Hoehn, E.; Roth, H.-R.; Escher, F. and Nuessli-Guth, J. (2006). Importance and consumer perception of freshness of apples. Food Quality and Preference, 17(1-2), 9-19. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.foodqual.2005.05.002","DOI":"10.1016\/j.foodqual.2005.05.002"},{"key":"2084915","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Prescott, J.; Chheang, S. L. and Jaeger, S. R. (2022). Food neophobia: Higher responsiveness to sensory properties but low engagement with foods generally. Journal of Sensory Studies, 37(5), e12771. https:\/\/doi.org\/10.1111\/joss.12771","DOI":"10.1111\/joss.12771"},{"key":"2084916","unstructured":"Ramprabhu, J. and Nandhini, S. (2014). Enhanced technique for shorting and grading the fruit quality using MSP430 controller. International Journal of Advances in Engineering and Technology, 7(5), 1483-1488. https:\/\/www.semanticscholar.org\/paper\/ENHANCED-TECHNIQUE-FOR-SORTING-AND-GRADING-THE-Ramprabhu-Nandhini\/e99a35257a40f8d0c7ebb6241e21379543f4ef85"},{"key":"2084917","unstructured":"Redgwell, R. J. and Fischer, M. (2002). 3. Fruit texture, cell wall metabolism and consumer perception. In Knee, M. (Ed.), Fruit Quality and its Biological Basis (pp. 46-88). Sheffield Academic Press."},{"key":"2084918","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Roque, J.; Auvray, M. and Lafraire, J. (2018). Understanding freshness perception from the cognitive mechanisms of flavor: The case of beverages. Frontiers in Psychology, 8, 1-14. https:\/\/doi.org\/10.3389\/fpsyg.2017.02360","DOI":"10.3389\/fpsyg.2017.02360"},{"key":"2084919","unstructured":"Schaefer, M. (2021). The era of food on demand [Webinar]. Euromonitor International. https:\/\/go.euromonitor.com\/webinar-foodservice-210715-era-of-food-on-demand.html"},{"key":"2084920","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Spence, C. and Levitan, C. A. (2021). Explaining crossmodal correspondences between colours and tastes. I-Perception, 12(3), 1-28. https:\/\/doi.org\/10.1177\/20416695211018223","DOI":"10.1177\/20416695211018223"},{"key":"2084921","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Varela, P. and Ares, G. (2012). Sensory profiling, the blurred line between sensory and consumer science. A review of novel methods for product characterization. Food Research International, 48(2), 893\u2013908. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.foodres.2012.06.037","DOI":"10.1016\/j.foodres.2012.06.037"},{"key":"2084922","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Vogel, T.; Ingendahl, M. and Winkielman, P. (2021). The architecture of prototype preferences: Typicality, fluency, and valence. Journal of Experimental Psychology: General, 150(1), 187-194. https:\/\/doi.org\/10.1037\/xge0000798","DOI":"10.1037\/xge0000798"},{"key":"2084923","unstructured":"Westbrook, G. and Angus, A. (2023). Top 10 global consumer trends 2023. Euromonitor. https:\/\/go.euromonitor.com\/white-paper-EC-2023-Top-10-Global-Consumer-Trends-EN.html"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/101041\/88815","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/101041\/88815","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,9,26]],"date-time":"2023-09-26T14:40:58Z","timestamp":1695739258000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/101041"}},"issued":{"date-parts":[[2023,6,30]]},"references-count":37,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2023,6,30]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v71n3.101041","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"type":"electronic","value":"2323-0118"},{"type":"print","value":"0120-2812"}],"published":{"date-parts":[[2023,6,30]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2025,9,29]],"date-time":"2025-09-29T15:34:24Z","timestamp":1759160064522,"version":"3.37.3"},"reference-count":28,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2019,7,1]],"date-time":"2019-07-01T00:00:00Z","timestamp":1561939200000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>En este estudio se analiza la variabilidad clim\u00e1tica de dos regiones de importancia agropecuaria en los departamentos de Boyac\u00e1 y Cundinamarca (Colombia). Se identifican comportamientos modales de variables clim\u00e1ticas de inter\u00e9s agropecuario, as\u00ed mismo, se realiza el an\u00e1lisis intra-anual de eventos extremos y se identifican \u00e1reas con deficiencias y excesos h\u00eddricos a trav\u00e9s de un balance hidroclim\u00e1tico. Adem\u00e1s, se identifican zonas con mayor frecuencia de condiciones de deficiencias y excesos h\u00eddricos en el suelo a escala mensual por medio del \u00cdndice de Severidad de Sequ\u00eda de Palmer (PSDI). Los resultados indican que ambas zonas de estudio no muestran grandes diferencias clim\u00e1ticas entre s\u00ed, sin embargo, es importante realizar el estudio por separado con la intenci\u00f3n de proporcionar informaci\u00f3n local de utilidad para los productores. Saboy\u00e1 en el Valle de Ubat\u00e9 y Chiquinquir\u00e1 y Sotaquir\u00e1 en el Alto Chicamocha son altamente afectados por eventos tanto de deficiencia como exceso h\u00eddrico. El evento El Ni\u00f1o 1997 tuvo un impacto m\u00e1s fuerte en el \u00e1rea del Valle de Ubat\u00e9 y Chiquinquir\u00e1, mientras que en el Alto Chicamocha se registr\u00f3 la mayor reducci\u00f3n de la precipitaci\u00f3n en 1992, lo que coincidi\u00f3 con un evento El Ni\u00f1o. En cuanto a excesos h\u00eddricos, 2011 registr\u00f3 aumentos superiores a 50% en la precipitaci\u00f3n en las regiones del estudio, este comportamiento responde al evento La Ni\u00f1a registrado ese a\u00f1o.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v68n3.69082","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2020,5,6]],"date-time":"2020-05-06T20:01:25Z","timestamp":1588795285000},"page":"182-195","source":"Crossref","is-referenced-by-count":4,"title":["Variabilidad clim\u00e1tica y disponibilidad h\u00eddrica en los valles de Ubat\u00e9, Chiquinquira y Alto Chicamocha, Colombia"],"prefix":"10.15446","volume":"68","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-4707-5467","authenticated-orcid":false,"given":"Alexandra Estefania","family":"Fajardo Rojas","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2019,7,1]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Alexandersson, H. 1986. A homogeneity test applied to precipitation data. J. Climatol. Intern. J. Climat. Issue 6. p. 641-659.","DOI":"10.1002\/joc.3370060607"},{"key":"ref2","unstructured":"Allen, R.; Pereira, L.; Raes D.; y Smith M. 2006. Evapotranspiraci\u00f3n del cultivo. Gu\u00edas para la determinaci\u00f3n de los requerimientos de agua de los cultivos. Roma: Estudio FAO riego y drenaje 56. URL: http:\/\/www.fao.org\/docrep\/009\/x0490s\/x0490s00.htm"},{"key":"ref3","unstructured":"Caicedo, E. 2007. El fen\u00f3meno de El Ni\u00f1o y su posible impacto en Colombia. Reportes del emisor 92. p. 1-4. URL: https:\/\/publicaciones.banrepcultural.org\/index.php\/emisor\/article\/view\/7797\/8177"},{"key":"ref4","unstructured":"Carulla, J. E; Ortega, E. 2015. Sistemas de producci\u00f3n lechera en Colombia: Retos y oportunidades. Arch. Latinoam. Prod. Anim. 24(2): 83-87. URL: https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/317017699_Sistemas_de_produccion_lechera_en_Colombia_Retos_y_oportunidades"},{"key":"ref5","unstructured":"CEPAL. 2015. Estudio econ\u00f3mico de Am\u00e9rica Latina y el Caribe. Comisi\u00f3n Econ\u00f3mica para Am\u00e9rica Latina y el Caribe. Santiago, Chile."},{"key":"ref6","unstructured":"Corpoica. 2009. Caracterizaci\u00f3n de los sistemas de producci\u00f3n de leche del tr\u00f3pico de altura de los departamentos de Boyac\u00e1 y Cundinamarca. Bogot\u00e1: Informe t\u00e9cnico final."},{"key":"ref7","unstructured":"Corpoica. 2012. Zonificaci\u00f3n del impacto de la oscilaci\u00f3n ENOS sobre las condiciones clim\u00e1ticas del Altiplano Cundiboyasence como base para orientar la generaci\u00f3n y transferencia de tecnolog\u00eda agropecuaria y reducir la vulnerabilidad clim\u00e1tica. Bogot\u00e1: Informe t\u00e9cnico final."},{"key":"ref8","unstructured":"CPC. 2017. ENSO: Recent Evolution, Current status and predictions. Noviembre 13, 2017, de NOAA, USA. URL: http:\/\/www.cpc.ncep.noaa.gov\/products\/analysis_monitoring\/ensostuff\/ensoyears.shtml."},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Criollo, P.; Obando, M.; S\u00e1nchez, L.; y Bonilla, R. 2012. Efecto de bacterias promotoras de crecimiento vegetal (PGPR) asociadas a Pennisetum clandestinum en el altiplano Cundiboyacense. Ciencia y Tecnolog\u00eda Agropecuar\u00eda, 13-2, pp. 189-195. URL: http:\/\/revista.corpoica.org.co\/index.php\/revista\/article\/view\/254","DOI":"10.21930\/rcta.vol13_num2_art:254"},{"key":"ref10","unstructured":"DANE. 2017. Bolet\u00edn T\u00e9cnico comunicaci\u00f3n informativa. Agosto 22, 2017. de Bogot\u00e1. URL: https:\/\/www.dane.gov.co\/files\/investigaciones\/boletines\/pib\/bol_ISE_jun2017.pdf"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Garc\u00eda, M.; Pi\u00f1eros, A.; Bernal, F.; Ardila, E. 2012. Variabilidad clim\u00e1tica, cambio clim\u00e1tico y el recurso h\u00eddrico en Colombia. Revista de Ingenier\u00eda. Universidad de los Andes. pp. 60-64. Sitio web: http:\/\/www.scielo.org.co\/pdf\/ring\/n36\/n36a12.pdf","DOI":"10.16924\/revinge.36.11"},{"key":"ref12","unstructured":"Guijarro, J.A. 2014. User\u00b4s guide to climatol. State Meteorological Agency (AEMET), Baleric Islands Office. Spain."},{"key":"ref13","unstructured":"IDEAM. 2006. Atlas de viento y energ\u00eda e\u00f3lica de Colombia. Bogot\u00e1: Republica de Colombia, Ministerios de minas y energ\u00eda. URL: http:\/\/documentacion.ideam.gov.co\/cgi-bin\/koha\/opac-detail.pl?biblionumber=1399"},{"key":"ref14","unstructured":"IDEAM. 2013. Cat\u00e1logo Nacional de estaciones. Bogot\u00e1. URL: https:\/\/www.datos.gov.co\/Ambiente-y-Desarrollo-Sostenible\/Cat-logo-Nacional-de-Estaciones-del-IDEAM\/hp9r-jxuu\/data"},{"key":"ref15","unstructured":"IGAC. 2005. Estudio General de Suelos y Zonificaci\u00f3n de Tierras del Departamento de Boyac\u00e1. Bogot\u00e1: Subdirecci\u00f3n de Agrolog\u00eda. URL: ftp:\/\/Ftp.Ciat.Cgiar.Org\/DAPA\/Users\/Apantoja\/London\/Colombia\/Suelos\/00_Shape_Suelos\/Proyecto_DNP\/Memorias_Suelos_Oficiales\/Boyaca\/94864-Suelos%20Tomo%20I.pdf"},{"key":"ref16","unstructured":"IGAC. 2000. Estudio General de Suelos y Zonificaci\u00f3n de Tierras del Departamento de Cundinamarca. Bogot\u00e1: Subdirecci\u00f3n de Agrolog\u00eda."},{"key":"ref17","unstructured":"IPCC. 2012. Gesti\u00f3n de los riesgos de fen\u00f3menos meteorol\u00f3gicos extremos y desastres para mejorar la adaptaci\u00f3n al cambio clim\u00e1tico. Grupo intergubernamental de expertos sobre el cambio clim\u00e1tico. Cambridge. URL: https:\/\/wg1.ipcc.ch\/srex\/downloads\/SREX_SPM_Spanish.pdf"},{"key":"ref18","unstructured":"IPCC. 2014. Climate Change 2014: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Core Writing Team, R.K. Pachauri and L.A. Meyer eds.)]. Geneva, Switzerland. pp. 151. URL: http:\/\/ar5-syr.ipcc.ch\/"},{"key":"ref19","unstructured":"McCuen, R. 1998. Hydrologic Analysis and Design. Englewood Cliffs, NJ.: Prentice-Hall."},{"key":"ref20","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mart\u00ednez, F.E.; Castillo, L.; Rojas, E.; G\u00f3mez D.; Aguilera, E. 2017. Identificaci\u00f3n de \u00e1reas de riesgo agroclim\u00e1tico para el sistema de ganader\u00eda de leche en el Valle de Ubat\u00e9 y Chiquinquir\u00e1 y Alto Chicamocha. Revista Colombiana de Ciencias Hort\u00edcolas. Vol. 11, N\u00fam 1pp. 170-183. URL: http:\/\/revistas.uptc.edu.co\/index.php\/ciencias_horticolas\/article\/view\/6159\/pdf","DOI":"10.17584\/rcch.2017v11i1.6159"},{"key":"ref21","unstructured":"Narv\u00e1ez, G.; Le\u00f3n, G. 2001. Caracterizaci\u00f3n y zonificaci\u00f3n clim\u00e1tica de la regi\u00f3n andina. Meteorol. Colomb. 4: 121-126. Bogot\u00e1, D.C. Colombia. URL: http:\/\/ciencias.bogota.unal.edu.co\/fileadmin\/content\/geociencias\/revista_meteorologia_colombiana\/numero04\/04_13.pdf"},{"key":"ref22","unstructured":"OMM. 2017. Gu\u00eda de pr\u00e1cticas climatol\u00f3gicas. Septiembre 22, 2017. URL: http:\/\/www.wmo.int\/pages\/prog\/wcp\/ccl\/guide\/documents\/wmo_100_es.pdf"},{"key":"ref23","unstructured":"Palmer, W. 1965. Meteorological Drought paper No. 45. Whashington, D.C: U.S. Department of commerce. URL: https:\/\/www.ncdc.noaa.gov\/temp-and-precip\/drought\/docs\/palmer.pdf"},{"key":"ref24","unstructured":"Ram\u00edrez, L.; y Garc\u00eda I. 2006. Renovaci\u00f3n de pasturas degradadas de kikuyo Pennisetum Clandestinum, Hoechst, con labranza m\u00ednima en una regi\u00f3n alto andina de Colombia. Acta Agron\u00f3mica, 53-3, pp. 69-75. URL: https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/101"},{"key":"ref25","unstructured":"Shepard, D. 1968. A two dimensional interpolation function for irregularly spaced data. Proc. 23rd National Conference ACM. p. 517-524. URL: http:\/\/citeseerx.ist.psu.edu\/viewdoc\/ownload?doi=10.1.1.154.6880&rep=rep1&type=pdf"},{"key":"ref26","unstructured":"Snyder R. y Melo, A. 2010. Protecci\u00f3n contra las heladas: fundamentos, pr\u00e1ctica y econom\u00eda. Organizaci\u00f3n de las Naciones Unidas para la Agricultura y la Alimentaci\u00f3n. Roma, pp. 73-98. URL: http:\/\/www.fao.org\/docrep\/012\/y7231s\/y7231s.pdf"},{"key":"ref27","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tapasco, J.; Mart\u00ednez, J.; Calderon, S.; Romero, G.; Ord\u00f3\u00f1ez, D.; Alvarez, A.; S\u00e1nchez, L.; y Lude\u00f1a, C. 2015. Impactos Econ\u00f3micos del Cambio Clim\u00e1tico en Colombia: Sector Ganadero. Washington D.C: Banco Interamericano de Desarrollo. URL: https:\/\/publications.iadb.org\/bitstream\/handle\/11319\/7186\/Impactos_economicos_cambio_climatico_Colombia_Sector_Ganadero.pdf?sequence=1&isAllowed=y","DOI":"10.18235\/0000131"},{"key":"ref28","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Torres, M. 2011. Din\u00e1micas socio-espaciales por causa del fen\u00f3meno de la Ni\u00f1a en el Valle de Ubat\u00e9 y Chiquinquir\u00e1 en el primer semestre de 2011. Perspectiva Geogr\u00e1fica, 16, pp. 83-102. URL: http:\/\/revistas.uptc.edu.co\/index.php\/perspectiva\/article\/view\/1751\/1746","DOI":"10.19053\/01233769.1751"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/69082\/72149","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/69082\/72149","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T18:37:14Z","timestamp":1710268634000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/69082"}},"issued":{"date-parts":[[2019,7,1]]},"references-count":28,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2019,7,1]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v68n3.69082","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"type":"electronic","value":"2323-0118"},{"type":"print","value":"0120-2812"}],"published":{"date-parts":[[2019,7,1]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,6,1]],"date-time":"2026-06-01T12:51:37Z","timestamp":1780318297095,"version":"3.54.1"},"reference-count":19,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"2","license":[{"start":{"date-parts":[[2021,11,26]],"date-time":"2021-11-26T00:00:00Z","timestamp":1637884800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>Las condiciones ecuatoriales del valle del r\u00edo Cauca determinan que sea posible sembrar y cosechar ca\u00f1a de az\u00facar durante todo el a\u00f1o. Es decir, no hay fechas definidas de siembra y cosecha, a diferencia de lo que sucede en otros pa\u00edses (zafra). En este escenario, las lluvias, adem\u00e1s de impactar la producci\u00f3n v\u00eda efectos fisiol\u00f3gicos y epidemiol\u00f3gicos, determinan la probabilidad de ejecuci\u00f3n de labores mecanizadas. Labores mecanizadas aplazadas (o no ejecutadas), por efecto de alta humedad en el suelo, afectan la producci\u00f3n. Tal afecci\u00f3n de la productividad se debe al asincronismo entre el momento id\u00f3neo para realizar una labor y el momento en que esta se ejecuta. Se plantea el an\u00e1lisis descriptivo de dos indicadores clim\u00e1ticos mensuales derivados de los datos diarios de precipitaci\u00f3n y el an\u00e1lisis probabil\u00edstico de uno de ellos, para priorizar actividades de manejo agr\u00edcola in situ. El an\u00e1lisis probabil\u00edstico se bas\u00f3 en la parametrizaci\u00f3n de un modelo binomial negativo truncado en cero para cada mes y para cada zona clim\u00e1tica de la regi\u00f3n bajo an\u00e1lisis. Los resultados muestran que la longitud media de la racha y el n\u00famero medio de rachas de cada mes y de cada zona var\u00edan de forma importante. En ese sentido, los valores medios de estas variables en las dos zonas m\u00e1s lluviosas de la regi\u00f3n difieren notablemente, determinando manejos diferenciales para la ca\u00f1a de az\u00facar, cultivo de importancia m\u00e1xima para la econom\u00eda regional.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v70n2.91757","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2021,12,20]],"date-time":"2021-12-20T20:44:29Z","timestamp":1640033069000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":1,"title":["An\u00e1lisis de rachas de lluvia para el manejo de cultivos de ca\u00f1a, Saccharum officinarum, en el valle del r\u00edo Cauca, Colombia"],"prefix":"10.15446","volume":"70","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-0429-0880","authenticated-orcid":false,"given":"H\u00e9ctor Alberto","family":"Chica Ram\u00edrez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-5213-5765","authenticated-orcid":false,"given":"Juan Jos\u00e9","family":"Bravo Bastidas","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3564-401X","authenticated-orcid":false,"given":"Andres Javier","family":"Pe\u00f1a Qui\u00f1ones","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2021,11,26]]},"reference":[{"key":"1593799","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Arias, J., Morales, T. y Su\u00e1rez, A. (2016). Socio-economic aspects and perceptions of sugarcane cutters about mechanization in Risaralda, Colombia. Scientia et Technica, 21(1), 69-74.","DOI":"10.22517\/23447214.9390"},{"key":"1593800","unstructured":"Asociaci\u00f3n de Cultivadores de Ca\u00f1a de Az\u00facar de Colombia (Asoca\u00f1a). 2017. Sector azucarero colombiano en cifras2016. https:\/\/www.asocana.org\/documentos\/252016-B27E6326-00FF00,000A000,878787,C3C3C3,0F0F0F,B4B4B4,FF00FF,FFFFFF,2D2D2D,A3C4B5,D2D2D2.pdf"},{"key":"1593801","unstructured":"Carbonell, J., Amaya, A., Ortiz, B., Torres, J., Quintero, R. y Isaacs, C. (2001). Zonificaci\u00f3n Agroecol\u00f3gica para el cultivo de la ca\u00f1a de az\u00facar en el valle del r\u00edo Cauca (Tercera Aproximaci\u00f3n). Serie T\u00e9cnica 29, Cenica\u00f1a, Colombia. https:\/\/www.cenicana.org\/pdf_privado\/serie_tecnica\/st_29\/st_29.pdf"},{"key":"1593802","unstructured":"Cort\u00e9s, E., Chica, A. y Pe\u00f1a, A. (2019). Zonas clim\u00e1ticas del valle del r\u00edo Cauca. Carta Informativa Cenica\u00f1a, 7(1), 10-11."},{"key":"1593803","unstructured":"Cort\u00e9s, E. y Barrios, C. (2010). Nuevo calendario de temporadas secas y lluviosas en el valle del r\u00edo Cauca. Carta Trimestral Cenica\u00f1a, 32(3-4), 4-5."},{"key":"1593804","unstructured":"Erickson, B. (2006). Precision agriculture in Colombian sugar cane. Site Specific Management Center Newsletter. https:\/\/www.agriculture.purdue.edu\/ssmc\/frames\/ssmcnewsletter9_2006.pdf"},{"key":"1593805","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Guan, S., Nakamura, M., Shikanai, T. y Okazaki, T. (2008). Hybrid Petri nets modeling for farm workflow. Computers and electronics in agriculture, 62(2), 149-158.","DOI":"10.1016\/j.compag.2007.12.006"},{"key":"1593806","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Henry, J. (2005) Tropical and Equatorial Climates. En J.E. Oliver (Ed.), Encyclopedia of World Climatology. Springer. https:\/\/doi.org\/10.1007\/1-4020-3266-8_212","DOI":"10.1007\/1-4020-3266-8_212"},{"key":"1593807","unstructured":"Hogg, R., McKean, J. y Craig, A. (2019). Introduction To Mathematical Statistics. (Eighth Edition). Pearson Education, Inc."},{"key":"1593808","unstructured":"Jaramillo, A. (2005). Clima andino y caf\u00e9 en Colombia. Cenicaf\u00e9."},{"key":"1593809","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lloyd-Smith, J.O. (2007). Maximum Likelihood Estimation of the Negative Binomial Dispersion Parameter for Highly Overdispersed Data, with Applications to Infectious Diseases. PLoS ONE, 2(2), e180. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0000180","DOI":"10.1371\/journal.pone.0000180"},{"key":"1593810","unstructured":"Pe\u00f1a, Q.A.J., Cortes, E. y Montealegre, F. (2001). Incidencia de los fen\u00f3menos El Ni\u00f1o y La Ni\u00f1a sobre las condiciones clim\u00e1ticas en el valle del r\u00edo Cauca, Parte I. An\u00e1lisis climatol\u00f3gico. Meteorolog\u00eda Colombiana, 3, 103-128."},{"key":"1593811","unstructured":"Porras, V. (1995). Labores de Cultivo. En C. Cassalett, J. Torres, y C. Isaacs (Eds.), El cultivo de la ca\u00f1a en la zona azucarera de Colombia (pp. 179-190). Centro de Investigaci\u00f3n de la Ca\u00f1a de Az\u00facar de Colombia (Cenica\u00f1a)."},{"key":"1593812","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Preciado Vargas, M., Chica Ram\u00edrez, H.A., Solarte Rodr\u00edguez, E., Carbonell Gonz\u00e1lez, J.A., y Pe\u00f1a, A.J. (2020). Regional wind pattern, a basis for defining the appropriate lapse of time for sugarcane burning in the Cauca Valley (Colombia). Environment, Development and Sustainability, 23, 9477-9492.","DOI":"10.1007\/s10668-020-00992-8"},{"key":"1593813","unstructured":"Ram\u00edrez Builes., V.H. y Jaramillo Robledo, A. (2009). Relaci\u00f3n entre el \u00cdndice Oce\u00e1nico de El Ni\u00f1o (ONI) y la lluvia en la regi\u00f3n andina central de Colombia. Revista Cenicaf\u00e9, 60(2):162-173."},{"key":"1593814","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Taylor, L., Woiwod, I. y Perry, J. (1979). The Negative Binomial as a Dynamic Ecological Model for Aggregation, and the Density Dependence of k. Journal of Animal Ecology, 48(1), 289-304. https:\/\/doi.org\/10.2307\/4114","DOI":"10.2307\/4114"},{"key":"1593815","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Wallace, A.R. (1878). The Climate and Physical Aspects of the Equatorial Zone. Tropical Nature and Other Essays.http:\/\/people.wku.edu\/charles.smith\/wallace\/S288.htm","DOI":"10.5962\/bhl.title.1261"},{"key":"1593816","unstructured":"World Meteorological Organization (WMO). (2008). Guide to meteorological instruments. Seventh edition. Autor.https:\/\/www.weather.gov\/media\/epz\/mesonet\/CWOP-WMO8.pdf"},{"key":"1593817","unstructured":"Zea, J., Eslava, J. y Le\u00f3n, G. (2000). Circulaci\u00f3n general del tr\u00f3pico y la zona de confluencia intertropical en Colombia. Meteorolog\u00eda Colombiana 1, 31-38."}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/91757\/81931","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/91757\/81931","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2023,1,19]],"date-time":"2023-01-19T09:46:59Z","timestamp":1674121619000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/91757"}},"issued":{"date-parts":[[2021,11,26]]},"references-count":19,"journal-issue":{"issue":"2","published-online":{"date-parts":[[2021,11,26]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v70n2.91757","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2021,11,26]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,5,15]],"date-time":"2026-05-15T08:16:00Z","timestamp":1778832960386,"version":"3.51.4"},"reference-count":8,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2016,1,19]],"date-time":"2016-01-19T00:00:00Z","timestamp":1453161600000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta agron."],"abstract":"<jats:p>&lt;p&gt;One of the most promising techniques to promote seedling growth of tree species at nursery is the use of rhizosphere microorganisms. This is particularly relevant in enhancing plant performance in reforestation of degraded lands. A series of experiments were conducted to evaluate the effectiveness of either individual inoculation with the arbuscular mycorrhizal fungus Rhizoglomus fasciculatum (Thaxt.) Sieverding, Silva &amp;amp; Oehl or dual inoculation with R. fasciculatum and the phosphate solubilizing fungus Mortierella sp., at two doses (50 and 100 kg of inoculum per m3 of substrate), on plant growth and phosphorus (P) uptake of Tecoma stans, Dodonaea viscosa, Fraxinus chinensis, and Lafoensia speciosa. These plant species are commonly used in Colombia in reforestation programs. The results indicated that treatments were effective to increase plant performance of the four plant species; however, the effect was significantly higher when both fungi R. fasciculatum and Mortierella sp. were concomitantly inoculated than when only the mycorrhizal fungus was applied. Overall, the dual inoculation at the dose of 50 kg m-3 had higher or similar effects than at 100 kg m-3. The results suggest that the dual inoculation was more effective in order to prevent plant P deficiency and stimulate plant growth.&lt;\/p&gt;<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v65n3.51106","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2016,4,13]],"date-time":"2016-04-13T20:26:34Z","timestamp":1460579194000},"page":"239-247","source":"Crossref","is-referenced-by-count":10,"title":["Tree seedling growth promotion by dual inoculation with Rhizoglomus fasciculatum (Thaxt.) Sieverding, Silva &amp; Oehl and Mortierella sp., rhizosphere fungi for reforestation purposes, to promote plant P uptake and growth at the nursery state"],"prefix":"10.15446","volume":"65","author":[{"given":"Josaly","family":"Moreno","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Juan Diego","family":"Le\u00f3n","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Nelson Walter","family":"Osorio","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2016,1,19]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3732\/ajb.89.2.337"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s12571-009-0009-z"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1139\/cjb-2012-0226"},{"key":"ref4","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1080\/00103624.2013.870190"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s11104-014-2357-5"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.soilbio.2013.09.030"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.2136\/sssaj2001.653905x"},{"key":"ref8","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s005720100129"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"http:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/51106\/54591","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T18:24:14Z","timestamp":1710267854000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/51106"}},"issued":{"date-parts":[[2016,1,19]]},"references-count":8,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2016,1,19]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v65n3.51106","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2016,1,19]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,3,18]],"date-time":"2026-03-18T04:37:31Z","timestamp":1773808651167,"version":"3.50.1"},"reference-count":30,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2022,5,7]],"date-time":"2022-05-07T00:00:00Z","timestamp":1651881600000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>El grado de humedad es uno de los factores m\u00e1s importantes en la elecci\u00f3n de procedimientos para obtenci\u00f3n de semillas de alta calidad. En la mayor\u00eda de los programas de control de calidad, el grado de humedad se determina mediante pruebas de laboratorio con base a la remoci\u00f3n m\u00e1xima de agua cuando la semilla se somete a la aplicaci\u00f3n de calor en condiciones controladas. Las radiograf\u00edas se caracterizan por la generaci\u00f3n de im\u00e1genes con diferentes niveles de gris luego de la interacci\u00f3n de los rayos X con los tejidos de la semilla. El objetivo de esta investigaci\u00f3n fue determinar los valores de escala de grises de im\u00e1genes radiogr\u00e1ficas de semillas de soja (Glycine max (L.)) en diferentes niveles de hidrataci\u00f3n, buscando establecer relaciones con el m\u00e9todo convencional de determinaci\u00f3n de humedad. Se analizaron im\u00e1genes radiogr\u00e1ficas de semillas de dos lotes con diferencias en el tama\u00f1o de semillas en diferentes per\u00edodos de hidrataci\u00f3n. Con las im\u00e1genes se determinaron los valores de la escala de grises en diferentes regiones de la semilla y se compararon con la prueba de humedad por el m\u00e9todo convencional. Los valores de la escala de gris presentaron variaci\u00f3n entre 120 a 187 y 134 a 215\/p\u00edxeles para semillas peque\u00f1as y semillas grandes, respectivamente. El an\u00e1lisis de im\u00e1genes seg\u00fan valores de gris obtenidos en diferentes periodos de hidrataci\u00f3n permiti\u00f3 verificar las diferencias en las tonalidades de las estructuras vitales de semillas de soja de diferentes tama\u00f1os.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v70n3.88319","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2022,9,9]],"date-time":"2022-09-09T14:18:29Z","timestamp":1662733109000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Escala de grises de im\u00e1genes radiogr\u00e1ficas en la evaluaci\u00f3n del contenido de humedad en semillas de soja"],"prefix":"10.15446","volume":"70","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6604-9438","authenticated-orcid":false,"given":"Heiber Andres","family":"Trujillo","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-9620-6270","authenticated-orcid":false,"given":"Francisco Guilhien","family":"Gomes Junior","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6867-5782","authenticated-orcid":false,"given":"Natalie Ver\u00f3nika","family":"Rondinel Mendoza","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-2199-8087","authenticated-orcid":false,"given":"Carlos Humberto","family":"Trujillo","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2022,5,7]]},"reference":[{"key":"1719199","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Arruda, N., Cicero, S.M., & Gomes-Junior, F.G. (2016). Radiographic analysis to assess the seed structure of Crotalaria juncea L. Journal of Seed Science, 38(2), 161-168. https:\/\/doi.org\/10.1590\/2317-1545v38n2155116","DOI":"10.1590\/2317-1545v38n2155116"},{"key":"1719200","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Beckert, O.P., Miguel, M.H., & Marcos Filho, J. (2000). Absor\u00e7\u00e3o de \u00e1gua e potencial fisiol\u00f3gico em sementes de soja de diferentes tamanhos. Scientia Agricola, 57(4), 671-675. https:\/\/dx.doi.org\/10.1590\/S0103-90162000000400012","DOI":"10.1590\/S0103-90162000000400012"},{"key":"1719201","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Bewley, J.D., & Black, J.M. (1994) Seeds: Physiology of Development and Germination. (2 edition). Plenum Press.","DOI":"10.1007\/978-1-4899-1002-8"},{"key":"1719202","unstructured":"BRASIL. Minist\u00e9rio da Agricultura, Pecu\u00e1ria e Abastecimento. Regras para an\u00e1lises de Sementes. Secretaria de defesa agropecu\u00e1ria. Mapa-ACS, 2009."},{"key":"1719203","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Calero, E., West, S.H., & Hinson, K. (1981). Water absorption of soybean seeds and associated causal factors. Crop Science, 21(6), 926-933. https:\/\/doi.org\/10.2135\/cropsci1981.0011183X002100060030x","DOI":"10.2135\/cropsci1981.0011183X002100060030x"},{"key":"1719204","unstructured":"Carvalho, N.M., & Nakagawa, J. (2000). Sementes: Ci\u00eancia, tecnologia e produ\u00e7\u00e3o. (4 edition). FUNEP."},{"key":"1719205","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Cicero, S.M., & Banzatto Junior, H.L. (2003). Avalia\u00e7\u00e3o do relacionamento entre danos mec\u00e2nicos e vigor, em sementes de milho, por meio da an\u00e1lise de imagens. Revista Brasileira de Sementes, 25(1), 29-36. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222003000100006","DOI":"10.1590\/S0101-31222003000100006"},{"key":"1719206","unstructured":"Cicero, S.M., van der Heijden, G.W.A.M., van der Burg, W.J.; Bino, R.J. (1998). Evaluation of mechanical damage in seeds of maize (Zea mays L.) by X-ray and digital imaging. Seed Science and Technology, 26, 603-612."},{"key":"1719207","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Flor, E.P.O., Cicero, S.M., Fran\u00e7a Neto, J.B., & Krzyzanowski, F.C. (2004). Avalia\u00e7\u00e3o de danos mec\u00e2nicos em sementes de soja por meio da an\u00e1lise de imagens. Revista Brasileira de Sementes, 26(1), 68-76. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222004000100011","DOI":"10.1590\/S0101-31222004000100011"},{"key":"1719208","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Forti, V.A., Cicero, S.M., & Pinto, T.L.F. (2008). An\u00e1lise de imagens na avalia\u00e7\u00e3o de danos mec\u00e2nicos e causados por percevejos em semente de feij\u00e3o. Revista Brasileira de Sementes, 30(1), 121-130. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222008000100016","DOI":"10.1590\/S0101-31222008000100016"},{"key":"1719209","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gibson, L.R., & Muller, R.E. (1996). Soybean seed quality reductions by high day and night temperature. Crop Science, 36(6), 1615-1691. https:\/\/doi.org\/10.2135\/cropsci1996.0011183X003600060034x","DOI":"10.2135\/cropsci1996.0011183X003600060034x"},{"key":"1719210","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gomes-Junior, F.G., & Cicero, S.M. (2012). X-Ray analysis to assess mechanical damage in sweet corn seeds. Revista Brasileira de Sementes, 34(1), 78-85. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222012000100010","DOI":"10.1590\/S0101-31222012000100010"},{"key":"1719211","unstructured":"Gomes-Junior, F.G., & van Duijn, B. (2017). Three-dimensional (3-D) X-ray imaging for seed analysis. Seed Testing International. 1(54), 48-52. https:\/\/www.cabdirect.org\/cabdirect\/abstract\/20173322335"},{"key":"1719212","unstructured":"Hsu, K.H., Kim, C.J., & Wilson, L.A. (1983). Factors affecting water uptake of soybeans during soaking. Cereal Chemistry, 60(3), 208-211. https:\/\/www.cerealsgrains.org\/publications\/cc\/backissues\/1983\/Documents\/CC1983a52.html"},{"key":"1719213","unstructured":"International Seed Testing Association (ISTA). (1996). Rules for seed testing. ISTA, 1996."},{"key":"1719214","unstructured":"International Seed Testing Association (ISTA). (2004). International rules for seed testing association. ISTA."},{"key":"1719215","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Maeda, J.A., & Lago, A.A. (1986). Germina\u00e7\u00e3o de sementes de mucuna-preta ap\u00f3s tratamento para supera\u00e7\u00e3o de impermeabilidade do tegumento. Revista Brasileira de Sementes, 8(1), 79-84.","DOI":"10.17801\/0101-3122\/rbs.v8n1p79-84"},{"key":"1719216","unstructured":"Marcos Filho, J. (2015). Fisiologia de sementes de plantas cultivadas. (2 edition). Abrates, 2015."},{"key":"1719217","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Melo, R., Forti, V.A., Cicero, S.M., Novembre, A.DL.C., & Melo, P.C.T. (2010). Use of X-ray to evaluate damage caused by weevils in cowpea seeds. Horticultura Brasileira, 28(4), 472-476. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0102-05362010000400016","DOI":"10.1590\/S0102-05362010000400016"},{"key":"1719218","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Menezes, N.L., Cicero, S.M., Villela, F.A., & Bortolotto, R.P. (2012). Using X rays to evaluate fissures in rice seeds dried artificially. Revista Brasileira de Sementes, 34(1), 70-77. https:\/\/dx.doi.org\/10.1590\/S0101-31222012000100009","DOI":"10.1590\/S0101-31222012000100009"},{"key":"1719219","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mondo, V.H.V., Gomes-Junior, F.G., Pupim, T.L., & Cicero, S.M. (2009). Avalia\u00e7\u00e3o de danos mec\u00e2nicos em sementes de feij\u00e3o por meio da an\u00e1lise de imagens. Revista Brasileira de Sementes, 31(2), 27-35. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222009000200003","DOI":"10.1590\/S0101-31222009000200003"},{"key":"1719220","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nery, M.C., Carvalho, M.L.M de., & Oliveira, L.M de. (2004). Determina\u00e7\u00e3o do grau de umidade de sementes de ip\u00ea-do-cerrado Tabebuia ochracea ((Cham.) Standl.) pelos m\u00e9todos de estufa e forno de microondas. Ci\u00eancia e Agrotecnologia, 28(6), 1299-1305. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S1413-70542004000600011","DOI":"10.1590\/S1413-70542004000600011"},{"key":"1719221","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ferreira Pinto, T.L., Cicero, S.M., & Forti, V.A. (2007). Avalia\u00e7\u00e3o de danos por umidade, em sementes de soja, utilizando a t\u00e9cnica da an\u00e1lise de imagens. Revista Brasileira de Sementes, 29(3), 31-38. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222007000300004","DOI":"10.1590\/S0101-31222007000300004"},{"key":"1719222","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ferreira Pinto, T.L., Marcos Filho, J., Forti, V.A., Carvalho, C., & Gomes-Junior, F. G. (2009). Avalia\u00e7\u00e3o da viabilidade de sementes de pinh\u00e3o manso pelos testes de tetraz\u00f3lio e de raios X. Revista Brasileira de Sementes, 31(2), 195-201. https:\/\/doi.org\/10.1590\/S0101-31222009000200023","DOI":"10.1590\/S0101-31222009000200023"},{"key":"1719223","unstructured":"R CORE TEAM. (2018). R: a language and environment for statistical computing. R Foundation for Statistical Computing, Vienna, Austria."},{"key":"1719224","unstructured":"Simak, M. (1991). Testing of forest tree and shrub seeds by X-radiography. In A.G. Gordon, P. Gosling, & B.SP. Wang (Eds.), Tree and shrub seed handbook (pp. 1-28). ISTA."},{"key":"1719225","unstructured":"Souza, L.A., Reis, D.N., Santos, J.P., & Davide, A.C. (2008). Uso de raios-x na avalia\u00e7\u00e3o da qualidade de sementes de Platypodium elegans Vog. Revista Ci\u00eancia Agron\u00f4mica, 39(2), 343-347. http:\/\/ccarevista.ufc.br\/seer\/index.php\/ccarevista\/article\/view\/69"},{"key":"1719226","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Souza, F.H.D. (1996). Caracter\u00edsticas f\u00edsicas das sementes de Calopogonium mucunoides Desv. associadas \u00e0 qualidade fisiol\u00f3gica e ao padr\u00e3o de absor\u00e7\u00e3o de \u00e1gua: I. Tamanho. Revista Brasileira de Sementes, 18, 33-40.","DOI":"10.17801\/0101-3122\/rbs.v18n1p33-40"},{"key":"1719227","unstructured":"Wainschenker, R., Massa, J.M., & Tristan, P. (2011). Procesamiento Digital de Im\u00e1genes. https:\/\/users.exa.unicen.edu.ar\/catedras\/pdi\/FILES\/TE\/CP1.pdf"},{"key":"1719228","unstructured":"Woodstock, L. (1988). Seed imbibition: a critical period for successful germination. Journal of Seed Technology, 12(1), 1-15. www.jstor.org\/stable\/23432691"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/88319\/83265","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/88319\/83265","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,9,9]],"date-time":"2022-09-09T14:45:38Z","timestamp":1662734738000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/88319"}},"issued":{"date-parts":[[2022,5,7]]},"references-count":30,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2022,3,25]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v70n3.88319","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2022,5,7]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,5,13]],"date-time":"2026-05-13T14:13:11Z","timestamp":1778681591792,"version":"3.51.4"},"reference-count":35,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2020,3,17]],"date-time":"2020-03-17T00:00:00Z","timestamp":1584403200000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>Las orqu\u00eddeas son afectadas por varios factores que perjudican su propagaci\u00f3n. En este estudio se evaluaron diferentes m\u00e9todos de pre-acondicionamento para potenciar la prueba de tetrazolio en semillas de Epidendrum barbaricum. Inicialmente las c\u00e1psulas maduras fueron recolectadas en la ciudad de Pasto, departamento de Nari\u00f1o (Colombia), las cuales fueron sometidas a los pretratamientos: inmersi\u00f3n en agua destilada, hipoclorito al 1%, alcohol al 10% y sacarosa al 10%, antes de ser lavadas con agua destilada y tratadas con concentraciones de 2,3,5- cloruro trifenil tetrazolio (0.25%, y 1%) durante tiempos de exposici\u00f3n de 6, 12, 24 y 48 horas. Para las aplicaciones fueron utilizadas jeringas de 5 ml con filtro de tela. Los resultados del test de viabilidad fueron validados con la prueba de germinaci\u00f3n in vitro, utilizando el medio de cultivo MS (Murashige and Skoog). Los mejores porcentajes de viabilidad (93%) se encontraron con la aplicaci\u00f3n de hipoclorito de sodio, con una alta correlaci\u00f3n con el porcentaje de germinaci\u00f3n (93%), independiente de la concentraci\u00f3n de tetrazolio y un tiempo de exposici\u00f3n de 24 horas.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v68n4.79619","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2020,5,6]],"date-time":"2020-05-06T20:01:03Z","timestamp":1588795263000},"page":"306-311","source":"Crossref","is-referenced-by-count":9,"title":["Efecto de pretatamientos en la prueba de tetrazolio en semillas de &lt;i&gt;Epidendrum barbaricum&lt;\/i&gt; H\u00e1gsater &amp; Dodson"],"prefix":"10.15446","volume":"68","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-3287-703X","authenticated-orcid":false,"given":"Seir Antonio","family":"Salazar Mercado","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-9675-2674","authenticated-orcid":false,"given":"Edison Alexander","family":"Botello Delgado","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-2011-2638","authenticated-orcid":false,"given":"Jes\u00fas David","family":"Quintero Cale\u00f1o","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2020,3,17]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Aggarwal, S; Nirmala, C. 2012. Utilization of coir fibers as an eco-friendly substitute for costly gelling agents for in vitro orchid seed germination. Scientia Horticulturae 133:89-92. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scienta.2011.10.010","DOI":"10.1016\/j.scienta.2011.10.010"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Ramya Al- Turki, T.A; Baskin, C.C. 2017. Determination of seed viability of eight wild Saudi Arabian species by germination and X-ray tests. Saudi Journal of Biological Sciences 24:822-829. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.sjbs.2016.06.009","DOI":"10.1016\/j.sjbs.2016.06.009"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Bae, K.H;Hee, K.O; Kim, S.Y. 2014. Sodium hypochlorite treatment and light-emitting diode (LED) irradiation effect on in vitro germination of Oreorchis patens (Lindl.) Lindl. Journal of Plant Biotechnology 41:44-49. http:\/\/dx.doi.org\/10.5010\/JPB.2014.41.1.44","DOI":"10.5010\/JPB.2014.41.1.44"},{"key":"ref4","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Carvalho, I.L; Meneghello, G.E; Madruga, L.T; Costa, C.J; Nogueira, V.S. 2017. Methodological adjustments to the tetrazolium test in rice seeds. Journal of Seed Science 39:41-49. https:\/\/doi.org\/10.1590\/2317-1545v39n1169643","DOI":"10.1590\/2317-1545v39n1169643"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chaves, H.K; Mosquera, A; Otero, J. 2015. Propagaci\u00f3n in vitro de semillas de la orqu\u00eddea Comparettia falcata Poepp. & Endl. (Orchidaceae) mediante t\u00e9cnicas simbi\u00f3ticas y asimbi\u00f3ticas. Acta Agron\u00f3mica 64:125-133. http:\/\/www.scielo.org.co\/scielo.php?script=sci_abstract&pid=S0120-28122015000200004","DOI":"10.15446\/acag.v64n2.42976"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Deka, K; Sharma, P.B; Sarma, B; Borthakur, S.K. ; Tanti, B. 2017. Preventing extinction and improving conservation status of Vanilla borneensis Rolfe-A rare, endemic and threatened orchid of Assam, India. Journal for Nature Conservation 37:39.46. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jnc.2017.03.001","DOI":"10.1016\/j.jnc.2017.03.001"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Duarte, R; Mange\u00f3n, V; K\u00fcppers, G; Rocha, P; Niella, F. 2017. Tama\u00f1o y viabilidad de semillas: implicancias en la evoluci\u00f3n y conservaci\u00f3n de Phaius tankervilleae (Orchidaceae). Caldasia 39:388-399. http:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/caldasia.v39n2.62184","DOI":"10.15446\/caldasia.v39n2.62184"},{"key":"ref8","unstructured":"Espitia, M; Cardona, C; Aram\u00e9ndiz, T. 2017. Morfolog\u00eda y viabilidad de semillas de Bombacopsis quinata y Anacardium excelsum. Cultivos Tropicales 38:75-83."},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fracchia, S; Aranda, A; Rothen, C; Sede, S. 2016. Associated fungi, symbiotic germination and in vitro seedling development of the rare Andean terrestrial orchid Chloraea riojana. Flora 224:106-111.http:\/\/scielo.sld.cu\/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0258-59362017000400012","DOI":"10.1016\/j.flora.2016.07.008"},{"key":"ref10","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Hosomi, S.T; Santos, R.B; Cust\u00f3dio, C.C; Seaton, P; Marks, T Machado-Neto, N. 2011. Preconditioning Cattleya seeds to improve the efficacy of the tetrazolium test for viability. Seed Science and Technology 39:178-189. http:\/\/dx.doi.org\/10.15258\/sst.2011.39.1.15","DOI":"10.15258\/sst.2011.39.1.15"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Hosomi, S; Bonome, T; Cust\u00f3dio, C; Barbosa, N. 2017. Refining the tetrazolium test for evaluation of Cattleya labiata and C. tigrina seeds viability. Australian Journal of Crop Science 11:1320-1326. http:\/\/dx.doi.org\/10.21475\/ajcs.17.11.10.pne606.","DOI":"10.21475\/ajcs.17.11.10.pne606"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Iossi, E; Vitti, F; Torres, B; Marani, R; Daiton, R. 2016. Chemical composition and tetrazolium test of syagrus romanzoffiana (cham.) glassman seeds. Revista Brasileira de Fruticultura 38: e-550. Doi: http:\/\/dx.doi.org\/10.1590\/0100-29452016550.","DOI":"10.1590\/0100-29452016550"},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Jev\u0161nik, T; Luthar, Z. 2015. Successful disinfection protocol for orchid seeds and influence of gelling agent on germination and growth. Acta agriculturae Slovenica 105:95-102. http:\/\/dx.doi.org\/10.14720\/aas.2015.105.1.10.","DOI":"10.14720\/aas.2015.105.1.10"},{"key":"ref14","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Jiang, H; Chen, M.C; Lee, Y.I. 2017. In vitro germination and low-temperature seed storage of Cypripedium lentiginosum P.J.Cribb & S.C.Chen, a rare and endangered lady\u2019s slipper orchid. Scientia Horticulturae 225:471-479. http:\/\/dx.doi.org\/10.1016\/j.scienta.2017.07.040","DOI":"10.1016\/j.scienta.2017.07.040"},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Kananont, N; Pinchyangkura, R; Chanprame, S; Chadchawan, S; Limpanavech, P. 2010. Chitosan specificity for the in vitro seed germination of two Dendrobium orchids (Asparagales: Orchidaceae). Scientia Horticulturae 124:239-247. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scienta.2009.11.019","DOI":"10.1016\/j.scienta.2009.11.019"},{"key":"ref16","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Murashige, T; Skoog, F. 1962. A revised medium for rapid growth and bioassays with tobacco tissue culture. Physiologia Plantarum 15:437 - 497. https:\/\/doi.org\/10.1111\/j.1399-3054.1962.tb08052.x","DOI":"10.1111\/j.1399-3054.1962.tb08052.x"},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Ramya, M; Ryun, H; Su, Y; Eswar, K.R; Hee, P. 2018. Orchid floral volatiles: Biosynthesis genes and transcriptional regulations. Scientia Horticulturae 235:62-69. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scienta.2017.12.049.","DOI":"10.1016\/j.scienta.2017.12.049"},{"key":"ref18","unstructured":"Salazar, S.A.M. 2012. Germinaci\u00f3n asimbi\u00f3tica de semillas y desarrollo in vitro de pl\u00e1ntulas de Cattleya mendelii Dombrain (Orchidaceae). Acta Agron\u00f3mica 61:69-78. https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/32463"},{"key":"ref19","unstructured":"Salazar, S; Cancino, G. 2012. Evaluaci\u00f3n del efecto de dos suplementos org\u00e1nicos en la germinaci\u00f3n in vitro de orqu\u00eddeas nativas de la provincia de Pamplona, Colombia. Revista Colombiana de Biotecnolog\u00eda 14(1):53-59. https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/biotecnologia\/article\/view\/31703"},{"key":"ref20","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Salazar, S.A.M; Amay; A.Z.N.; Barrientos, F.R. 2013. Evaluaci\u00f3n de diferentes medios de cultivo in vitro en el desarrollo de h\u00edbridos de Phalaenopsis (Orchidaceae). Revista Colombiana de Biotecnolog\u00eda 15:97-105. https:\/\/doi.org\/10.15446\/rev.colomb.biote.v15n2.41268","DOI":"10.15446\/rev.colomb.biote.v15n2.41268"},{"key":"ref21","unstructured":"Salazar, S.A.M; G\u00e9lvez, J.D.M. 2015. Determining the viability of orchid seeds using the Tetrazolio and Carm\u00edn \u00cdndigo tests. Revista de ciencias 19:59-69. http:\/\/www.scielo.org.co\/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S0121-19352015000200004"},{"key":"ref22","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Salazar, S; Vega, N. 2017. Asymbiotic seed germination and in vitro propagation of Cattleya trianae Linden & Reichb.f. Orchidaceae. Acta Agron, 66(4):544-548. http:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/acag.v66n4.63597","DOI":"10.15446\/acag.v66n4.63597"},{"key":"ref23","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Salazar, S.A.M; Botello, E.A.D. 2018. Viabilidad de semillas de Glycine max (l.) utilizando la prueba de tetrazolio. Revista de investigaci\u00f3n Agraria y Ambiental 9:89- 98. https:\/\/doi.org\/10.22490\/issn.2145-6453","DOI":"10.22490\/issn.2145-6453"},{"key":"ref24","unstructured":"Salazar, S.A.M; Maldonado, H.A.B; Quintero, J.D.C. 2018. Evaluaci\u00f3n de la calidad fisiol\u00f3gica de las semillas de Linum usitatissimum L. con la prueba de tetrazolio. Avances en Investigaci\u00f3n Agropecuaria 22(3):25-35. http:\/\/ww.ucol.mx\/revaia\/portal\/pdf\/2018\/sept\/3.pdf"},{"key":"ref25","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Salazar, S. A. M; Torres, C. A. L; and Rojas, J. P. S. 2019. Cytotoxic evaluation of sodium hypochlorite, using Pisum sativum L as effective bioindicator. Ecotoxicology and Environmental Safety 173:71-76. doi: https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.ecoenv.2019.02.027.","DOI":"10.1016\/j.ecoenv.2019.02.027"},{"key":"ref26","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Salazar, S. Maldonado, H. 2020. Evaluation of the cytotoxic potential of sodium hypochlorite using meristematic root cells of Lens culinaris Med. Science of the Total Environment 701:134992. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scitotenv.2019.134992","DOI":"10.1016\/j.scitotenv.2019.134992"},{"key":"ref27","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Salazar, S; Quintero, Botello, E. 2020a. Optimizaci\u00f3n de la prueba de tetrazolio para evaluar la vialidad en semillas de Solanum lycopersicum L. Ciencia y Tecnolog\u00eda Agropecuaria 21.","DOI":"10.21930\/rcta.vol21_num3_art:1344"},{"key":"ref28","unstructured":"Salazar, S; Quintero, Rojas, J. 2020b. Optimization of the tetrazolium test in three species of orchids of the Andean forest. Australian J. Crop Sci. 14."},{"key":"ref29","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Segovia-Rivas, A; Meave, J., Gonz\u00e1lez, E; P\u00e9rez-Garc\u00eda, E. 2018. Experimental reintroduction and host preference of the microendemic and endangered orchid Barkeria whartoniana in a Mexican Tropical Dry Forest. Journal for Nature Conservation 43:156-164. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jnc.2018.04.004","DOI":"10.1016\/j.jnc.2018.04.004"},{"key":"ref30","unstructured":"Schultz, J.S; Jardim, Y; Bento, M.T; Sorgato, J; Rosa, C. 2014. Identifica\u00e7\u00e3o da viabilidade de sementes de orqu\u00eddeas pelo teste de tetraz\u00f3lio. Semina: Ci\u00eancias Agr\u00e1rias 35:2275-2284. redalyc.org\/articulo.oa?id=445744144003_5."},{"key":"ref31","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Srivastava, S; Kadooka, C; Uchida, J.Y. 2018. Fusarium species as pathogen on orchids. Microbiological Research 207:188-195. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.micres.2017.12.002","DOI":"10.1016\/j.micres.2017.12.002"},{"key":"ref32","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Vasudevan, R; Staden, J.V. 2010. In vitro asymbiotic seed germination and seedling growth of Ansellia africana Lindl. Scientia Horticulturae 123: 496\u2013504. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.scienta.2009.11.010","DOI":"10.1016\/j.scienta.2009.11.010"},{"key":"ref33","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Vudala, S.M; Padial, A; Ribas, L. 2019. Micropropagation of Hadrolaelia grandis through transverse and longitudinal thin cell layer culture. South African Journal of Botany 121:76-82. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.sajb.2018.07.017","DOI":"10.1016\/j.sajb.2018.07.017"},{"key":"ref34","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Zhang, Y; Lee, Y; Deng, L; Zhao, S. 2013. Asymbiotic germination of immature seeds and the seedling development of Cypripedium macranthos Sw., an endangered lady\u2019sslipper orchid. Scientia Horticulturae 164: 130\u2013136. https:\/\/www.semanticscholar.org\/paper\/Asymbiotic-germination-of-immature-seeds-and-the-of-Zhang-Lee\/1a379c1586d3527daf75152eac6ae374aca13774","DOI":"10.1016\/j.scienta.2013.08.006"},{"key":"ref35","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Zhang, S; Yang, Y; Li, J; Qin, J; Zhang, W; Huang, W; Hu, H. 2018. Physiological diversity of orchids. Plant Diversity 40: 196-208. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.pld.2018.06.003","DOI":"10.1016\/j.pld.2018.06.003"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/79619\/74466","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/79619\/74466","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T18:37:13Z","timestamp":1710268633000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/79619"}},"issued":{"date-parts":[[2020,3,17]]},"references-count":35,"journal-issue":{"issue":"4","published-online":{"date-parts":[[2019,10,1]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v68n4.79619","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2020,3,17]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,6,15]],"date-time":"2026-06-15T05:48:38Z","timestamp":1781502518050,"version":"3.54.1"},"reference-count":52,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"1","license":[{"start":{"date-parts":[[2025,7,8]],"date-time":"2025-07-08T00:00:00Z","timestamp":1751932800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"funder":[{"DOI":"10.13039\/501100002753","name":"Universidad Nacional de Colombia","doi-asserted-by":"publisher","award":["Proyecto Hermes #58518"],"award-info":[{"award-number":["Proyecto Hermes #58518"]}],"id":[{"id":"10.13039\/501100002753","id-type":"DOI","asserted-by":"publisher"}]}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>El tomate (Solanum lycopersicum L.) es uno de los cultivos de mayor importancia mundial, con una producci\u00f3n cercana a 180\u00a0Mt\/a\u00f1o. En la \u00faltima d\u00e9cada, este cultivo se ha enfrentado al surgimiento del tobamovirus Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV), que se ha dispersado a los cinco continentes a causa de su eficiente transmisi\u00f3n mec\u00e1nica y por semillas. En este trabajo se evalu\u00f3 la presencia de este virus en Colombia utilizando RT-LAMP en 15 muestras de semillas de diferentes variedades procedentes de frutos comercializados en supermercados del pa\u00eds. Adem\u00e1s, la ocurrencia del ToBRFV se confirm\u00f3 mediante secuenciaci\u00f3n Sanger de amplicones generados por RT-PCR convencional y en tiempo real. Los resultados de las pruebas RT-LAMP indicaron la presencia del ToBRFV en las 15 muestras evaluadas, la cual confirm\u00f3 su identidad por RT-PCR y secuenciaci\u00f3n de los productos de ~200\u00a0pb obtenidos con el par de primers F3\/B3, as\u00ed como de productos de ~800 y ~150\u00a0pb con los primers Tob-Uni_1\/Tob-Uni_2 y ToBrFV_qs1\/Tob-Uni_1, respectivamente. Los \u00e1rboles filogen\u00e9ticos obtenidos a partir de los an\u00e1lisis de las secuencias agruparon los aislamientos colombianos en el clado general mundial de esta especie viral, con muy altos niveles de identidad (&gt;99\u00a0%). Finalmente, las pruebas de RT-qPCR tambi\u00e9n confirmaron la presencia del ToBRFV, el cual fue el primer registro de este virus en Colombia. Dado el riesgo que presenta la enfermedad causada por ToBRFV sobre los rendimientos y calidad de los frutos de tomate, es necesario que la cadena hortofrut\u00edcola del pa\u00eds implemente urgentemente medidas fitosanitarias para su manejo.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v73n1.114907","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2025,9,3]],"date-time":"2025-09-03T21:08:18Z","timestamp":1756933698000},"page":"55-65","source":"Crossref","is-referenced-by-count":3,"title":["Detecci\u00f3n por RT-LAMP del tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) en semillas de tomate en Colombia","RT-LAMP detection of tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) in tomato-seeds in Colombia"],"prefix":"10.15446","volume":"73","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0003-4475-658X","authenticated-orcid":false,"given":"Juan Pablo","family":"Bados","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0004-4466-2863","authenticated-orcid":false,"given":"Juliana","family":"S\u00e1nchez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-5926-6300","authenticated-orcid":false,"given":"Salvatore","family":"Davino","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-8941-7050","authenticated-orcid":false,"given":"Stefano","family":"Panno","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-7123-2747","authenticated-orcid":false,"given":"Mauricio","family":"Mar\u00edn","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2025,7,8]]},"reference":[{"key":"2674608","unstructured":"Agronet. (2021). Red de informaci\u00f3n y comunicaci\u00f3n del sector Agropecuario Colombiano. Reporte: \u00c1rea, Producci\u00f3n y Rendimiento Nacional por Cultivo. https:\/\/www.agronet.gov.co\/estadistica\/Paginas\/home.aspx?cod=1"},{"key":"2674609","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Boh\u00f3rquez, J. A.; Mu\u00f1oz-Aguilera, A.; Lanka, S.; Coronado, L.; Rosell, R.; Alberch, M.; Maddox, C.W. y Ganges, L. (2024). Development of a new loop-mediated isothermal amplification test for the sensitive, rapid, and economic detection of different genotypes of Classical swine fever virus. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology, 14, 1372166, https:\/\/doi.org\/10.3389\/fcimb.2024.1372166","DOI":"10.3389\/fcimb.2024.1372166"},{"key":"2674610","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Camacho-Beltr\u00e1n, E.; P\u00e9rez-Villarreal, A.; Leyva-L\u00f3pez, N. E.; Rodr\u00edguez-Negrete, E. A.; Ceniceros-Ojeda, E. A. y M\u00e9ndez-Lozano, J. (2019). Occurrence of Tomato brown rugose fruit virus infecting tomato crops in Mexico. Plant Disease, 103, 1440. https:\/\/doi.org\/10.1094\/PDIS-11-18-1974-PDN","DOI":"10.1094\/PDIS-11-18-1974-PDN"},{"key":"2674611","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Cambr\u00f3n-Crisantos, J.; Rodr\u00edguez-Mendoza, J.; Valencia-Luna, J.; Alcasio, R.; Garc\u00eda-\u00c1vila, C.; L\u00f3pez-Buenfil, J. y Ochoa-Mart\u00ednez, D. (2019). First report of Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) in Michoacan, Mexico. Revista Mexicana de Fitopatolog\u00eda, 37(1), 185-192. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/329563542_First_report_of_Tomato_brown_rugose_fruit_virus_ToBRFV_in_Michoacan_Mexico","DOI":"10.18781\/R.MEX.FIT.1810-5"},{"key":"2674612","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Caruso, A. G.; Bertacca, S.; Parrella, G.; Rizzo, R.; Davino, S. y Panno, S. (2022). Tomato brown rugose fruit virus: A pathogen that is changing the tomato production worldwide. Annals of Applied Biology, 181(3), 258-274. https:\/\/doi.org\/10.1111\/aab.12788","DOI":"10.1111\/aab.12788"},{"key":"2674613","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Caruso, A. G.; Ragona, A.; Bertacca, S.; Montoya, M.; Panno, S. y Davino, S. (2023). Development of an in-field real-time LAMP assay for rapid detection of Tomato leaf curl New Delhi virus. Plants, 12(7), 1487. https:\/\/doi.org\/10.3390\/plants12071487","DOI":"10.3390\/plants12071487"},{"key":"2674614","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chanda, B.; Rivera, Y.; Nunziata, S. O.; G\u00e1lvez, M. E., Gilliard, A. y Ling, K. S. (2020). Complete genome sequence of a Tomato brown rugose fruit virus isolated in the United States. Microbiology Resource Announcements, 9(29), e00630-20. https:\/\/doi.org\/10.1128\/MRA.00630-20","DOI":"10.1128\/MRA.00630-20"},{"key":"2674615","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Cultrona, M.; Bonini, N.; Pacifico, D. y Tessitori, M. (2024). First report of Convolvulus arvensis and Polycarpon tetraphyllum as natural hosts of Tomato brown rugose fruit virus. Plant Disease, 108, 827. https:\/\/doi.org\/10.1094\/PDIS-11-23-2413-PDN","DOI":"10.1094\/PDIS-11-23-2413-PDN"},{"key":"2674616","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Davino, S.; Caruso, A. G.; Bertacca, S.; Barone, S. y Panno, S. (2020). Tomato brown rugose fruit virus: Seed transmission rate and efficacy of different seed disinfection treatments. Plants, 9(11), 1615. https:\/\/doi.org\/10.3390\/plants9111615","DOI":"10.3390\/plants9111615"},{"key":"2674617","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Edgar, R. C.; Drive, R. M. y Valley, M. (2004). Muscle: Multiple sequence alignment with high accuracy and high throughput. Nucleic Acids Research, 32, 1792\u20131797. https:\/\/doi.org\/10.1093\/nar\/gkh340","DOI":"10.1093\/nar\/gkh340"},{"key":"2674618","unstructured":"EPPO. (2024). EPPO Global Database. Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV). https:\/\/gd.eppo.int\/taxon\/TOBRFV"},{"key":"2674619","unstructured":"FAOSTAT.. (2022). Food and agriculture data. Database (Food and Agriculture Organization Statistics). https:\/\/www.fao.org\/faostat\/en\/#home"},{"key":"2674620","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Fidan, H.; Sarikaya, P.; Yildiz, K.; Topkaya, B.; Erkis, G. y Calis, O. (2021). Robust molecular detection of the new Tomato brown rugose fruit virus in infected tomato and pepper plants from Turkey. Journal of Integrative Agriculture, 20(8), 2170-2179. https:\/\/doi.org\/10.1016\/S2095-3119(20)63335-4","DOI":"10.1016\/S2095-3119(20)63335-4"},{"key":"2674621","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gallo, Y.; Guti\u00e9rrez, P. A. y Mar\u00edn, M. (2020a). Identificaci\u00f3n de virus de RNA en cultivos de tomate del oriente de Antioquia (Colombia) por secuenciaci\u00f3n de nueva generaci\u00f3n (NGS). Revista U.D.C.A. Actualidad y Divulgaci\u00f3n Cient\u00edfica, 23(1), e1414. http:\/\/doi.org\/10.31910\/rudca.v23.n1.2020.1414","DOI":"10.31910\/rudca.v23.n1.2020.1414"},{"key":"2674622","unstructured":"Gallo, Y.; Mu\u00f1oz, L.; Toro, L.; Guti\u00e9rrez, P. A. y Mar\u00edn, M. (2020b). Detecci\u00f3n de virus de ARN en cultivos de tomate del oriente Antioque\u00f1o mediante secuenciaci\u00f3n de alto rendimiento y RT-qPCR. Bioagro, 32(3), 147-158. https:\/\/dialnet.unirioja.es\/servlet\/articulo?codigo=7901975"},{"key":"2674623","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gonz\u00e1lez-Concha, L. F.; Ram\u00edrez-Gil, J. G.; Garc\u00eda-Estrada, R. S.; Rebollar-Alviter, \u00c1. y Tovar-Pedraza, J. M. (2021). Spatiotemporal analyses of Tomato brown rugose fruit virus in commercial tomato greenhouses. Agronomy, 11(7), 1268. https:\/\/doi.org\/10.3390\/agronomy11071268","DOI":"10.3390\/agronomy11071268"},{"key":"2674624","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Hak, H. y Spiegelman, Z. (2021). The Tomato brown rugose fruit virus movement protein overcomes Tm-22 resistance in tomato while attenuating viral transport. Molecular Plant-Microbe Interactions, 34(9), 1024-1032 https:\/\/doi.org\/10.1094\/MPMI-01-21-0023-R","DOI":"10.1094\/MPMI-01-21-0023-R"},{"key":"2674625","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Letschert, B.; Adam, G.; Lesemann, D.; Willingmann, P. y Heinze, C. (2002). Detection and differentiation of serologically cross-reacting tobamoviruses of economical importance by RT-PCR and RT-PCR-RFLP. Journal of Virological Methods, 106(1), 1-10. https:\/\/doi.org\/10.1016\/s0166-0934(02)00135-0","DOI":"10.1016\/S0166-0934(02)00135-0"},{"key":"2674626","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Li, J. X.; Liu, S. S. y Gu, Q. S. (2016). Transmission efficiency of Cucumber green mottle mosaic virus via seeds, soil, pruning and irrigation water. Journal of Phytopathology, 164(5), 300-309. https:\/\/doi.org\/10.1111\/jph.12457","DOI":"10.1111\/jph.12457"},{"key":"2674627","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ling, K. S.; Tian, T.; Gurung, S.; Salati, R. y Gilliard, A. (2019). First report of tomato brown rugose fruit virus infecting greenhouse tomato in the United States. Plant Disease, 103(6), 1439. https:\/\/doi.org\/10.1094\/PDIS-11-18-1959-PDN","DOI":"10.1094\/PDIS-11-18-1959-PDN"},{"key":"2674628","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Londo\u00f1o-Avenda\u00f1o, M. A.; Libreros, G., Osorio, L. y Parra, B. (2022). A rapid RT-LAMP assay for SARS-CoV-2 with colorimetric detection assisted by a mobile application. Diagnostics, 12(2), 848. https:\/\/doi.org\/10.3390\/diagnostics12040848","DOI":"10.3390\/diagnostics12040848"},{"key":"2674629","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Luria, N.; Smith, E.; Reingold, V.; Bekelman, I.; Lapidot, M.; Levin, I.; Elad, N.; Tam, Y.; Sela, N.; Abu-Ras, A.; Ezra, N.; Haberman, A.; Yitzhak, L.; Lachman, O. y Dombrovsky, A. (2017). A new Tobamovirus isolate infects tomato plants harboring Tm-22 resistance genes. PLoS One, 12(1), e0170429. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0170429","DOI":"10.1371\/journal.pone.0170429"},{"key":"2674630","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Maayan, Y.; Pandaranayaka, E. P.; Srivastava, D. A.; Lapidot, M.; Levin, I.; Dombrovsky, A. y Harel, A. (2018). Using genomic analysis to identify tomato Tm-2 resistance-breaking mutations and their underlying evolutionary path in a new and emerging Tobamovirus. Archives of Virology, 163(7), 1863-1875. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00705-018-3819-5","DOI":"10.1007\/s00705-018-3819-5"},{"key":"2674631","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Matzrafi, M.; Abu-Nassar, J.; Klap, C.; Shtarkman, M.; Smith, E. y Dombrovsky, A. (2023). Solanum elaeagnifolium and S. rostratum as potential hosts of the Tomato brown rugose fruit virus. PLoS ONE, 18(3), e0282441. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0282441","DOI":"10.1371\/journal.pone.0282441"},{"key":"2674632","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Menzel, W. y Winter, S. (2019). Identification of novel and known tobamoviruses in tomato and other solanaceous crops using a new pair of generic primers and development of a specific RT-qPCR for ToBRFV. En VI International Symposium on Tomato Diseases: Managing Tomato Diseases in the Face of Globalization and Climate Change 1316, pp. 143\u2013148. https:\/\/doi.org\/10.17660\/ActaHortic.2021.1316.20","DOI":"10.17660\/ActaHortic.2021.1316.20"},{"key":"2674633","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Molad, O.; Smith, E.; Luria, N.; Bakelman, E.; Lachman, O.; Reches, M. y Dombrovsky, A. (2024). Studying Tomato brown rugose fruit virus longevity in soil and virion susceptibility to pH treatments helped improve virus control by soil disinfection. Plant Soil, 505, 543-558. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11104-024-06690-y","DOI":"10.1007\/s11104-024-06690-y"},{"key":"2674634","unstructured":"Morales, F.; Tamayo, P.; Casta\u00f1o, M.; Olaya, C.; Mart\u00ednez, A. y Velasco, A. (2009). Enfermedades virales del tomate (Solanum lycopersicum) en Colombia. Fitopatotolog\u00eda Colombiana, 33, 23-27. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/267510524"},{"key":"2674635","unstructured":"Mu\u00f1oz-Baena, L.; Guti\u00e9rrez-S\u00e1nchez, P. y Mar\u00edn-Montoya, M. (2016). Detecci\u00f3n y secuenciaci\u00f3n del genoma del Potato virus Y (PVY) que infecta plantas de tomate en Antioquia, Colombia. Bioagro, 28(2), 69-80. https:\/\/dialnet.unirioja.es\/servlet\/articulo?codigo=5509124"},{"key":"2674636","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mu\u00f1oz-Baena, L.; Guti\u00e9rrez-S\u00e1nchez, P. y Mar\u00edn-Montoya, M. 2017. Secuenciaci\u00f3n del genoma completo del Potato yellow vein virus (PYVV) en tomate (Solanum lycopersicum) en Colombia. Acta Biol\u00f3gica Colombiana, 22(1), 5-17. https:\/\/doi.org\/10.15446\/abc.v22n1.59211","DOI":"10.15446\/abc.v22n1.59211"},{"key":"2674637","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nunes, M. R.; Vianez, J. L.; Nunes, K. N.; Da Silva, S. P.; Lima, C. P.; Guzm\u00e1n, H.; Martins, L. C.; Carvalho, V. L.; Tesh, R. B. y Vasconcelos, P.F. (2015). Analysis of a reverse transcription loop-mediated isothermal amplification (RT-LAMP) for yellow fever diagnostic. Journal of Virological Methods, 226, 40-51 https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jviromet.2015.10.003","DOI":"10.1016\/j.jviromet.2015.10.003"},{"key":"2674638","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Obreg\u00f3n, V. G.; Ib\u00e1\u00f1ez, J. M.; Lattar, T. E., Juszczak, S. y Groth-Helms, D. (2023). First report of Tomato brown rugose fruit virus in tomato in Argentina. New Disease Reports, 48, e12203. https:\/\/doi.org\/10.1002\/ndr2.12203","DOI":"10.1002\/ndr2.12203"},{"key":"2674639","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Oladokun, J. O.; Halabi, M. H.; Barua, P. y Nath, P. D. (2019). Tomato brown rugose fruit disease: Current distribution, knowledge and future prospects. Plant Pathology, 68(9), 1579-1586. https:\/\/bsppjournals.onlinelibrary.wiley.com\/doi\/10.1111\/ppa.13096","DOI":"10.1111\/ppa.13096"},{"key":"2674640","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Panno, S.; Ruiz-Ruiz, S.; Caruso, A. G.; Alfaro-Fern\u00e1ndez, A.; San Ambrosio, M. I. F., y Davino, S. (2019). Real-time reverse transcription polymerase chain reaction development for rapid detection of Tomato brown rugose fruit virus and comparison with other techniques. PeerJ, 7, e7928. https:\/\/doi.org\/10.1111\/ppa.13096","DOI":"10.7717\/peerj.7928"},{"key":"2674641","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Panno, S.; Mati\u0107, S.; Tiberini, A.; Caruso, A. G.; Bella, P.; Torta, L.; Stassi, R. y Davino, A. S. (2020). Loop mediated isothermal amplification: Principles and applications in plant virology. Plants, 9(4), 461. https:\/\/doi.org\/10.3390\/plants9040461","DOI":"10.3390\/plants9040461"},{"key":"2674642","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rizzo, D.; Da Lio, D.; Panattoni, A.; Salemi, C.; Cappellini, G.; Bartolini, L. y Parrella, G. (2021). Rapid and sensitive detection of Tomato brown rugose fruit virus in tomato and pepper seeds by reverse transcription loop-mediated isothermal amplification assays (real time and visual) and comparison with RT-PCR end-point and RT-qPCR methods. Frontiers in Microbiology, 12, 640932. https:\/\/doi.org\/10.3389\/fmicb.2021.640932","DOI":"10.3389\/fmicb.2021.640932"},{"key":"2674643","unstructured":"Rodr\u00edguez-Grados, P.; Salda\u00f1a, C.; Estrada, R.; Salazar, W.; Contreras-Liza, S. y Arbizu, C. 2024. Presence of tomato brown rugose fruit virus (ToBRV) in tomatoes from the Southern Peruvian Coast. En Proceedings of the 3rd International Electronic Conference on Plant Sciences, 15-17 de enero de 2024. Basilea: MDPI."},{"key":"2674644","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Saitou, N. y Nei, M. (1987). The neighbor-joining method: A new method for reconstructing phylogenetic trees. Molecular Biology and Evolution, 4(4), 406-425. https:\/\/doi.org\/10.1093\/oxfordjournals.molbev.a040454","DOI":"10.1093\/oxfordjournals.molbev.a040454"},{"key":"2674645","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Salem, N.; Mansour, A.; Ciuffo, M.; Falk, B. W. y Turina, M. (2016). A new Tobamovirus infecting tomato crops in Jordan. Archives of Virology, 161(2), 503-506. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s00705-015-2677-7","DOI":"10.1007\/s00705-015-2677-7"},{"key":"2674646","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Salem, N. M.; Sulaiman, A.; Samarah, N.; Turina, M. y Vallino, M. (2022). Localization and mechanical transmission of Tomato brown rugose fruit virus in tomato seeds. Plant Disease, 106, 275-281. https:\/\/doi.org\/10.1094\/PDIS-11-20-2413-RE","DOI":"10.1094\/PDIS-11-20-2413-RE"},{"key":"2674647","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Salem, N. M.; Jewehan, A.; Aranda, M. A. y Fox, A. (2023). Tomato brown rugose fruit virus pandemic. Annual Review of Phytopathology, 61, 137-164. https:\/\/doi.org\/10.1146\/annurev-phyto-021622-120703","DOI":"10.1146\/annurev-phyto-021622-120703"},{"key":"2674648","unstructured":"Senasica. (2020). Panorama nacional del virus del fruto rugoso caf\u00e9 del tomate (ToBRFV). https:\/\/dj.senasica.gob.mx\/Contenido\/files\/2020\/abril\/PANToBRFV_bc6c0958-dc49-4fb5-ac21-355322898f15.pdf"},{"key":"2674649","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rivarez, M. P. S.; Vu\u010durovi\u0107. A.; Mehle, N.; Ravnikar, M. y Kutnjak, D. (2021). Global advances in tomato virome research: Current status and the impact of high-throughput sequencing. Frontiers in Microbiology, 12, 671925. https:\/\/doi.org\/10.3389\/fmicb.2021.671925","DOI":"10.3389\/fmicb.2021.671925"},{"key":"2674650","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tamayo, P. y Jaramillo, P. (2013). Enfermedades del tomate, piment\u00f3n, aj\u00ed y berenjena en Colombia. Gu\u00eda para su diagn\u00f3stico y manejo. Rionegro: Corpoica.","DOI":"10.21930\/978-958-740-166-0"},{"key":"2674651","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tamura, K.; Stecher, G. y Kumar, S. (2021). MEGA11: Molecular evolutionary genetics analysis version 11. Molecular biology and evolution, 38(7), 3022-3027. https:\/\/doi.org\/10.1093\/molbev\/msab120","DOI":"10.1093\/molbev\/msab120"},{"key":"2674652","unstructured":"Vaca-Vaca, J. C.; Betancur-P\u00e9rez, J. F. y L\u00f3pez-L\u00f3pez, K. (2012). Distribuci\u00f3n y diversidad gen\u00e9tica de Begomovirus que infectan tomate (Solanum lycopersicum L.) en Colombia. Revista Colombiana de Biotecnolog\u00eda, 14(1), 60-76. https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/biotecnologia\/article\/view\/31764"},{"key":"2674653","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Van de Vossenberg, B. T.; Visser, M.; Bruinsma, M.; Koenraadt, H. M.; Westenberg, M. y Botermans, M. (2020). Real-time tracking of Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV) outbreaks in the Netherlands using Nextstrain. PLoS One, 15(10), e0234671. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0234671","DOI":"10.1371\/journal.pone.0234671"},{"key":"2674654","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"V\u00e1squez, U.; L\u00f3pez, H.; Fr\u00edas, G. A.; Delgado, J. C.; Flores, A.; Aguirre, L. A. y Hern\u00e1ndez, A. (2024a). Biological exploration and physicochemical characteristics of Tomato brown rugose fruit virus in several host crops. Agronomy, 14(2), 388. https:\/\/doi.org\/10.3390\/agronomy14020388","DOI":"10.3390\/agronomy14020388"},{"key":"2674655","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"V\u00e1squez, U.; Fr\u00edas-Trevi\u00f1o, G. A.; L\u00f3pez-L\u00f3pez, H.; Delgado-Ortiz, J. C.; Aguirre-Uribe, L. A. y Flores-Olivas, A. (2024b). Evaluation of the pathogenicity of three isolates of tomato brown rugose fruit virus in tomato plants (Solanum lycopersicum L.) from Coahuila, Mexico. Revista Bio Ciencias, 11, e1576. https:\/\/doi.org\/10.15741\/revbio.11.e1576","DOI":"10.15741\/revbio.11.e1576"},{"key":"2674656","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"V\u00e1squez, G. U; Delgado-Ortiz, J. C.; Fr\u00edas-Trevi\u00f1o, G. A.; Aguirre-Uribe, L. A. y Flores-Olivas, A. (2025). Tobamovirus fructirugosum an emerging disease: Review and current situation in Mexico. Mexican Journal of Phytopathology, 43(1), 34. https:\/\/doi.org\/10.18781\/R.MEX.FIT.2401-7","DOI":"10.18781\/R.MEX.FIT.2401-7"},{"key":"2674657","unstructured":"Wilstermann, A. y Ziebell, H. (2019). Tomato brown rugose fruit virus (ToBRFV). JKI Data Sheets\u2013Plant Disease Diagnostics, 1, 1-4. https:\/\/doi.org\/10.5073\/20190607-160917"},{"key":"2674658","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Zhang, S.; Griffiths, J. S.; Marchand, G.; Bernards, M. A. y Wang, A. (2022). Tomato brown rugose fruit virus: An emerging and rapidly spreading plant RNA virus that threatens tomato production worldwide. Molecular Plant Pathology, 23(9), 1262-1277. https:\/\/doi.org\/10.1111\/mpp.13229","DOI":"10.1111\/mpp.13229"},{"key":"2674659","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Zinger, A.; Lapidot, M.; Harel, A.; Doron-Faigenboim, A.; Gelbart, D. y Levin, I. (2021). Identification and mapping of tomato genome loci controlling tolerance and resistance to Tomato brown rugose fruit virus. Plants, 10(1), 179. https:\/\/doi.org\/10.3390\/plants10010179","DOI":"10.3390\/plants10010179"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/114907\/95111","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/114907\/95112","content-type":"text\/xml","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/114907\/95111","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2025,9,3]],"date-time":"2025-09-03T21:08:31Z","timestamp":1756933711000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/114907"}},"issued":{"date-parts":[[2025,7,8]]},"references-count":52,"journal-issue":{"issue":"1","published-online":{"date-parts":[[2025,3,24]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v73n1.114907","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2025,7,8]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,2,20]],"date-time":"2026-02-20T09:02:18Z","timestamp":1771578138764,"version":"3.50.1"},"reference-count":18,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"1","license":[{"start":{"date-parts":[[2018,1,1]],"date-time":"2018-01-01T00:00:00Z","timestamp":1514764800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>La Champa (Campomanesia lineatifolia Ruiz &amp; Pav.) es un \u00e1rbol frutal nativo del amazonas perteneciente a la familia Myrtaceae. La fruta de la champa tiene unas caracter\u00edsticas organol\u00e9pticas especiales como su sabor y es una importante fuente de compuestos fen\u00f3licos \u00fatiles para la industria de los alimentos. Actualmente los procesos poscosecha de la fruta requieren mejoras pues las p\u00e9rdidas alcanzan el 97%. En ese sentido, el objetivo de esta investigaci\u00f3n fue evaluar la extracci\u00f3n por microondas de la champa para la obtenci\u00f3n de extractos enriquecidos en compuestos fen\u00f3licos. Las variables estudiadas fueron: potencia del microondas (100-200W), tiempo de extracci\u00f3n (1-2min) y disolvente (agua, mezcla etanol: agua 70:30 y mezcla etanol: agua 96:4). Los resultados mostraron que la mejor condici\u00f3n para la obtenci\u00f3n de extractos fen\u00f3licos fue empleando agua como disolvente, una potencia de 100W y 2 min de tiempo de extracci\u00f3n. A esta condici\u00f3n, se alcanz\u00f3 un rendimiento de extracci\u00f3n superior al 60%. La m\u00e1xima actividad antioxidante en los extractos fue de 11.36 y 31.44 mg eq de Trolox.g-1 de pulpa seca, evaluada por los m\u00e9todos del DPPH y FRAP respectivamente. La mayor concentraci\u00f3n de contenido fen\u00f3lico fue obtenida (3450.73 \uf06dg de \u00e1cido g\u00e1lico.g-1 de pulpa seca) utilizando como condiciones de proceso una potencia del microondas de 200W, agua como disolvente y un tiempo de extracci\u00f3n de 1min. Estos resultados sugieren que la champa es una fuente de extractos de compuestos fen\u00f3licos con actividad antioxidante \u00fatiles para el sector agroalimentario, especialmente como aditivos naturales para extender la vida \u00fatil de diferentes productos.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v67n1.61367","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2017,12,31]],"date-time":"2017-12-31T22:09:48Z","timestamp":1514758188000},"page":"53-58","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Microwave extraction of champa (Campomanesia lineatifolia Ruiz &amp; Pav.) fruit: alternative to obtain natural antioxidants"],"prefix":"10.15446","volume":"67","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-0922-007X","authenticated-orcid":false,"given":"Angela Maria","family":"Otalvaro Alvarez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-8723-0436","authenticated-orcid":false,"given":"Ludy Cirstina","family":"Pabon Baquero","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-0622-8706","authenticated-orcid":false,"given":"Margarita Rosa","family":"Rendon Fernandez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-4576-5405","authenticated-orcid":false,"given":"Maria Patricia","family":"Chaparro Gonzalez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2018,1,1]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Alonso-Carrillo, N., de los \u00c1ngeles Aguilar-Santamar\u00eda, M., Vernon-Carter, E. J., Jim\u00e9nez-Alvarado, R., Cruz-Sosa, F., & Rom\u00e1n-Guerrero, A. (2017). Extraction of phenolic compounds from Satureja macrostema using microwave-ultrasound assisted and reflux methods and evaluation of their antioxidant activity and cytotoxicity. Ind Crop Prod, 103, 213-221. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.indcrop.2017.04.002","DOI":"10.1016\/j.indcrop.2017.04.002"},{"key":"ref2","unstructured":"\u00c1lvarez, J., Galvis, J. & Balaguera-Lop\u00e9z, H. (2009). Determinaci\u00f3n de cambios f\u00edsicos y qu\u00edmicos durante la maduraci\u00f3n de frutos de champa (Campomanesia lineatifolia R. & P.) Agron Colomb, 27(2), 253 -259. https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/agrocol\/article\/view\/11207\/11870."},{"key":"ref3","unstructured":"Asohofrucol- Asociaci\u00f3n Hortofrut\u00edcola de Colombia. (2014). Balance y proyecciones del sector hortifrut\u00edcola. Frutas y hortalizas, 33, 10-14. http:\/\/www.asohofrucol.com.co\/archivos\/Revista\/Revista33.pdf."},{"key":"ref4","unstructured":"Balaguera, H.E., \u00c1lvarez, J.G. & Bonilla, D.C. (2009). Crecimiento y desarrollo del fruto de champa (Campomanesia lineatifolia Ruiz & Pav\u00f3n) Rev Udcaactual Divulg Cient, 12(2), 113-123. http:\/\/www.scielo.org.co\/pdf\/rudca\/v12n2\/v12n2a12.pdf."},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Barbosa-Pereira, L., Bilbao, A., Vilches, P., Angulo, I., LLuis, J., Fit\u00e9, B., Paseiro-Losada, P. & Cruz, J. M. (2014). Brewery waste as a potential source of phenolic compounds: Optimisation of the extraction process and evaluation of antioxidant and antimicrobial activities. Food Chem, 145, 191-197. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.foodchem.2013.08.033","DOI":"10.1016\/j.foodchem.2013.08.033"},{"key":"ref6","unstructured":"Bonilla, A., Duque, C., Garz\u00f3n, C., Takaishi, Y., Yamaguchi, K., Hara, N. & Fujimoto, Y. (2005). Champanones, yellow pigments from the seeds of champa (Campomanesia lineatifolia). Phytochem, 66, 1736- https:\/\/doi.org\/1740. :10.1016\/j.phytochem.2005.05.025"},{"key":"ref7","unstructured":"Cer\u00f3n, I., Higuita, J. & Cardona, C. (2010). Capacidad antioxidante y contenido fen\u00f3lico total de tres frutas cultivadas en la regi\u00f3n andina. Vector, 5, 17-26. http:\/\/vector.ucaldas.edu.co\/downloads\/Vector5_2.pdf."},{"key":"ref8","unstructured":"FAO- Food and Agriculture Organization. (2013). Perfil Nacional de Consumo de Frutas y Verduras. http:\/\/www.osancolombia.gov.co\/doc\/Perfil_Nacional_Consumo_FyV_Colombia_2012.pdf."},{"key":"ref9","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Frei, B. (2012). Natural antioxidants in human health and disease. Academic Press (Eds.). Harvard School of Public Health Boston, Massachusetts, USA. 590p. https:\/\/doi.org\/10.1016\/B978-0-08-057168-3.50001-1","DOI":"10.1016\/B978-0-08-057168-3.50001-1"},{"key":"ref10","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Mart\u00edn-Belloso, O. & Soliva-Fortuny, R. C. (2010). Advances in fresh-cut fruit and vegetables processing. Food Preservation Technology Series. CRC Press (Eds.). 424 p.","DOI":"10.1201\/b10263"},{"key":"ref11","unstructured":"Mart\u00ednez-Ram\u00edrez, A., Contreras-Esquivel, J. & Belares-Cerda, R. (2010). Extracci\u00f3n de polifenoles asistida por microondas a partir de Punica granatum L. Acta Qu\u00edmica Mexicana, 2(4), 1-5. http:\/\/www.posgradoeinvestigacion.uadec.mx\/Documentos\/AQM\/AQM4\/Extracci%C3%B3n%20de%20Polifenoles.pdf."},{"key":"ref12","unstructured":"Morillas, J. & Delgado, J. (2012). An\u00e1lisis nutricional de alimentos vegetales con diferentes or\u00edgenes: Evaluaci\u00f3n de capacidad antioxidante y compuestos fen\u00f3licos totales. Nutr Cl\u00edn Diet Hosp, 32(2), 8-20. http:\/\/www.nutricion.org\/publicaciones\/revista_2012_32_2\/ANALISIS-NUTRICIONAL.pdf."},{"key":"ref13","unstructured":"Mu\u00f1oz, W., Ch\u00e1vez, W., Pab\u00f3n, L., Rend\u00f3n, M., Chaparro, M. & Ot\u00e1lvaro, A. (2015). Extraction of phenolic compounds with antioxidant activity from Champa (Campomanesia lineatifolia). CENIC, 46(2), 38-46. http:\/\/revista.cnic.edu.cu\/revistaCQ\/articulos\/extracci%C3%B3n-de-compuestos-fen%C3%B3licos-con-actividad-antioxidante-partir-de-champa."},{"key":"ref14","unstructured":"Mu\u00f1oz, A., Ramos-Escudero, F., Alvarado-Ortiz, C. & Casta\u00f1eda, B. (2007). Evaluaci\u00f3n del contenido de fitoesteroles, compuestos fen\u00f3licos y m\u00e9todos qu\u00edmicos para determinar la actividad antioxidante en semilla de sacha inchi (Plukenetia volubilis L.). Rev Soc Qu\u00edm Per\u00fa. 76(3), 234-241. http:\/\/www.scielo.org.pe\/pdf\/rsqp\/v76n3\/a05v76n3.pdf."},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"P\u00e9rez-Na\u0301jera, V., Lugo-Cervantes, E., Gutie\u0301rrez-Lomeli\u0301, M. & Del-Toro-Sa\u0301nchez, C. (2013). Extracci\u00f3n de compuestos fen\u00f3licos de la c\u00e1scara de lima (Citrus limetta Risso) y determinaci\u00f3n de su actividad antioxidante. Rev Cien Biol Salud, 15(3), 18-22. https:\/\/doi.org\/10.18633\/bt.v15i3.153","DOI":"10.18633\/bt.v15i3.153"},{"key":"ref16","unstructured":"Rodr\u00edguez, L., Lo\u0301pez, L. & Garc\u00eda, M. (2010). Determinaci\u00f3n de la composici\u00f3n qu\u00edmica y actividad antioxidante en distintos estados de madurez de frutas de consumo habitual en Colombia, mora (Rubus glaucus B.), maracuy\u00e1 (Passiflora edulis S.), guayaba (Psidium guajava L.) y papayuela (Carica cundinamarcensis J.). Alimentos Hoy. 19(21), 1-9. http:\/\/alimentoshoy.acta.org.co\/index.php\/hoy\/article\/view\/45."},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Tuesta, G., Orbe, P., Merino, C., Rengifo, E. & Cabanillas, B. (2014). Actividad antioxidante y determinaci\u00f3n de compuestos fen\u00f3licos del caimito (Pouteria caimito), caimitillo (Chrsophylum sanguinolentum), guava (Inga edulis) y yarina (Phytelephas macrocarpa). Folia Amaz\u00f3nica, 23(1), 87-92. https:\/\/doi.org\/10.24841\/fa.v23i1.11","DOI":"10.24841\/fa.v23i1.11"},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Wang, Y., Li, F., Wang, Z., Qiu, T., Shen, Y., & Wang, M. (2015). Fruit and vegetable consumption and risk of lung cancer: A dose\u2013response meta-analysis of prospective cohort studies. Lung cancer, 88(2), 124-130. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.lungcan.2015.02.015","DOI":"10.1016\/j.lungcan.2015.02.015"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/61367\/63189","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/61367\/63189","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T17:48:57Z","timestamp":1710265737000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/61367"}},"issued":{"date-parts":[[2018,1,1]]},"references-count":18,"journal-issue":{"issue":"1","published-online":{"date-parts":[[2018,1,1]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v67n1.61367","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2018,1,1]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,7,27]],"date-time":"2026-07-27T12:11:06Z","timestamp":1785154266318,"version":"3.55.0"},"reference-count":16,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"2","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta agron."],"DOI":"10.15446\/acag.v63n2.40026","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2014,10,25]],"date-time":"2014-10-25T15:49:45Z","timestamp":1414252185000},"page":"175-180","source":"Crossref","is-referenced-by-count":12,"title":["Selecci\u00f3n de introducciones de Cucurbita por contenido de aceite en semillas"],"prefix":"10.15446","volume":"63","author":[{"given":"Ginna Alejandra","family":"Ordo\u00f1ez Narvaez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"San\u00edn","family":"Ortiz Grisales","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Magda Piedad","family":"Vald\u00e9s Restrepo","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Franco Alirio","family":"Vallejo Cabrera","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2014,5,12]]},"reference":[{"issue":"11","key":"ref1","first-page":"1329","article-title":"Nutritive value of some Cucurbitaceae oil seeds from different regions of Cameroon.","volume":"4","author":"Achu","year":"2005","unstructured":"Achu, M.; Fokou, E.; Tchi\u00e9gan, C.; Fotso, M.; y Tchouanguep, F. 2005. Nutritive value of some Cucurbitaceae oil seeds from different regions of Cameroon. African J. Biot. 4(11):1329 - 1334.","journal-title":"African J Biot"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.plipres.2010.01.001"},{"key":"ref3","first-page":"32","article-title":"Comparaci\u00f3n morfol\u00f3gica de frutos y semillas de auyama (Cucurbita moschata Duch. ex Lam.).","volume":"28","author":"C\u00e1ceres","year":"2010","unstructured":"C\u00e1ceres, E.; Pi-a, K.; Berr\u00edos, T.; y Leal, N. 2010 Comparaci\u00f3n morfol\u00f3gica de frutos y semillas de auyama (Cucurbita moschata Duch. ex Lam.). Unellez de Ciencia y Tecnolog\u00eda (Guanare) 28:32 - 36.","journal-title":"Unellez de Ciencia y Tecnolog\u00eda (Guanare)"},{"issue":"4","key":"ref4","first-page":"264","article-title":"Importancia actual de la oleoqu\u00edmica en el sector industrial de tensio-activos. Madrid.","volume":"60","author":"G\u00f3mez","year":"2009","unstructured":"G\u00f3mez, H. 2009. Importancia actual de la oleoqu\u00edmica en el sector industrial de tensio-activos. Madrid. Grasas y Aceites 60(4):264 - 269","journal-title":"Grasas Aceites","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0017-3495","issn-type":"print"},{"key":"ref5","first-page":"332","volume-title":"Extracci\u00f3n y purificaci\u00f3n de aceite a partir de semilla de calabacilla loca (Cucurbita foetidissima) para su aplicaci\u00f3n en la industria alimentaria","author":"Hern\u00e1ndez","year":"2010","unstructured":"Hern\u00e1ndez, M.; Calvo, A.; Santana, M. A.; Ruelas, X.; y Fuentes, L. 2010. Extracci\u00f3n y purificaci\u00f3n de aceite a partir de semilla de calabacilla loca (Cucurbita foetidissima) para su aplicaci\u00f3n en la industria alimentaria. M\u00e9xico. Rev. de la Universidad Aut\u00f3noma Agraria p. 332 - 337."},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.foodchem.2010.06.009"},{"key":"ref7","first-page":"508","volume-title":"Human nutrition in the developing world Food and Agricultura Organization","author":"Latham","year":"1997","unstructured":"Latham, M. 1997. Human nutrition in the developing world. Food and Agricultura Organization (FAO) p. 508"},{"key":"ref8","volume-title":"Extracci\u00f3n y caracterizaci\u00f3n de aceite de nuez (Juglans regia L ) Influencia del cultivar y de factores tecnol\u00f3gicos sobre su composici\u00f3n y estabilidad oxidativa","author":"Martinez","year":"2010","unstructured":"Martinez, M. 2010. Extracci\u00f3n y caracterizaci\u00f3n de aceite de nuez (Juglans regia L.) Influencia del cultivar y de factores tecnol\u00f3gicos sobre su composici\u00f3n y estabilidad oxidativa. Tesis Doctoral en Ingenier\u00eda Qu\u00edmica. Universidad Nacional de C\u00f3rdoba Facultad de Ciencias Exactas, F\u00edsicas y Naturales, Argentina.280p."},{"issue":"3","key":"ref9","first-page":"145","article-title":"Extracci\u00f3n y caracterizaci\u00f3n de aceite de semillas de zapallo.","volume":"58","author":"Ortiz","year":"2007","unstructured":"Ortiz S.; Pasos, S.; Rivas X.; Vald\u00e9s M. P.; y Vallejo F. A. 2007. Extracci\u00f3n y caracterizaci\u00f3n de aceite de semillas de zapallo. Acta Agron\u00f3mica 58 (3):145 - 151.","journal-title":"Acta Agron","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0044-5959","issn-type":"print"},{"key":"ref10","volume-title":"Estudios gen\u00e9ticos en caracteres relacionados con el rendimiento y calidad del fruto de zapallo Cucurbita moschata Duch para fines agroindustriales Tesis Doctoral Universidad Nacional de Colombia sede Palmira","author":"Ortiz","year":"2009","unstructured":"Ortiz, S. 2009. Estudios gen\u00e9ticos en caracteres relacionados con el rendimiento y calidad del fruto de zapallo Cucurbita moschata Duch. para fines agroindustriales. Tesis Doctoral. Universidad Nacional de Colombia sede Palmira. Palmira, Valle, Colombia. 218 p."},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1080\/10942910701302598"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.biombioe.2008.04.008"},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3989\/gya.2008.v59.i2.497"},{"issue":"2","key":"ref14","first-page":"245","article-title":"Notes on Lagenaria and Cucurbita (Cucurbitaceae). A Review and new contributions.","volume":"44","author":"Teppner","year":"2004","unstructured":"Teppner, H. 2004. Notes on Lagenaria and Cucurbita (Cucurbitaceae). A Review and new contributions. J. Phyton (Horn, Austria). 44(2) 245-308.","journal-title":"J Phyton (Horn Austria)"},{"key":"ref15","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.3989\/gya.1997.v48.i5.802"},{"key":"ref16","volume-title":"Estudio de la variabilidad y acci\u00f3n g\u00e9nica del car\u00e1cter extracto et\u00e9reo y sus componentes en semillas de Cucurbita moschata Duch y Cucurbita argyrosperma subesp sororia Tesis Doctoral Universidad Nacional de Colombia sede Palmira","author":"Vald\u00e9s","year":"2013","unstructured":"Vald\u00e9s, M. P. 2013. Estudio de la variabilidad y acci\u00f3n g\u00e9nica del car\u00e1cter extracto et\u00e9reo y sus componentes en semillas de Cucurbita moschata Duch. y Cucurbita argyrosperma subesp. sororia. Tesis Doctoral Universidad Nacional de Colombia sede Palmira. Palmira, Valle, Colombia. 150 p."}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T16:51:44Z","timestamp":1710262304000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/40026"}},"issued":{"date-parts":[[2014,5,12]]},"references-count":16,"journal-issue":{"issue":"2","published-online":{"date-parts":[[2014,5,12]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v63n2.40026","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2014,5,12]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,8,18]],"date-time":"2026-08-18T03:15:22Z","timestamp":1787022922444,"version":"build-2736575974"},"reference-count":20,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"1","license":[{"start":{"date-parts":[[2018,1,1]],"date-time":"2018-01-01T00:00:00Z","timestamp":1514764800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>El objetivo de este estudio fue realizar un an\u00e1lisis comparativo de las caracter\u00edsticas f\u00edsicas y qu\u00edmicas de racimos de genotipos de Elaeis oleifera y de sus h\u00edbridos interespec\u00edficos OxG con Elaeis guineensis, determinando los componentes y el potencial del aceite del racimo, y la calidad de los aceites, analizando el contenido de \u00e1cidos grasos, vitamina E y carotenos. En el estudio se utilizaron racimos provenientes de inflorescencias sin polinizaci\u00f3n asistida con la presencia perimetral de E. guineensis. Se utiliz\u00f3 un dise\u00f1o experimental completamente al azar con tres unidades experimentales, cada una conformada por tres racimos. Los mayores cuajados del fruto se encontraron en el genotipo de E. oleifera Sin\u00fa (76,53 %) y el h\u00edbrido OxG II (72,64 %). Los potenciales de extracci\u00f3n de aceite fueron superiores en los materiales h\u00edbridos OxG destac\u00e1ndose el II (20,82 %). Las palmas E. oleifera presentaron mejores perfiles de \u00e1cidos grasos, destac\u00e1ndose los materiales del genotipo Sin\u00fa (79,1 % de \u00e1cidos grasos insaturados) y los del h\u00edbrido II (70,2 %). Para el contenido de vitamina E se confirm\u00f3 la alta calidad del aceite de los materiales de E. oleifera, sobresaliendo el genotipo Coar\u00ed (1.006,7 ppm) y el h\u00edbrido II (1.549,6 ppm); el material del genotipo Sin\u00fa registr\u00f3 el mayor contenido de carotenos totales (1.524,7 ppm).<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v67n1.62028","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2017,12,31]],"date-time":"2017-12-31T17:09:48Z","timestamp":1514740188000},"page":"170-178","source":"Crossref","is-referenced-by-count":14,"title":["Physicochemical characterization of bunches from American oil palm (Elaeis oleifera H.B.K. Cortes) and their hybrids with African oil palm (Elaeis guineensis Jacq.)"],"prefix":"10.15446","volume":"67","author":[{"given":"Gabriel","family":"Chaves","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Gustavo Adolfo","family":"Ligarreto- Moreno","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Daniel Gerardo","family":"Cayon-Salinas","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2018,1,1]]},"reference":[{"key":"ref1","unstructured":"AOCS. (1994). Official and recommended methods of the American oil Chemists\u2019 Society. American Oil Chemists\u2019 Society (Eds.). Champaign, IL, USA. 149 p."},{"key":"ref2","unstructured":"AOCS Ce 1-62. (1997). Official methods and recommended practices of American Oil Chemist\u2019 Society method Ce 1-62. Fatty acid composition by gas chromatography. AOCS Press (Eds.). Champaign, ILL, USA. 198 p."},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Cadena, T., Prada, F., Perea, A. & Romero, H. (2012). Lipase activity, mesocarp oil content, and iodine value in oil palm fruits of Elaeis guineensis, Elaeis oleifera, and the interspecific hybrid OxG (E. oleifera x E. guineensis). J Sci Food Agr, 93(3), 674-80. http:\/\/dx.doi.org\/10.1002\/jsfa.5940","DOI":"10.1002\/jsfa.5940"},{"key":"ref4","unstructured":"Choo, Y., Ma, A. & Yap, S. (1997). Carotenes, vitamin E and sterols in oils from E. guineensis, E. oleifera and their hybrids. Palm Oil Develpments (Malasia), 27, 1-9."},{"key":"ref5","unstructured":"Garc\u00eda, JA. & Y\u00e1\u00f1ez, EE. (2000). Aplicaci\u00f3n de la metodolog\u00eda alterna para an\u00e1lisis de racimos y muestreo de racimos en tolva. Palmas 21(sp), 303-311. https:\/\/publicaciones.fedepalma.org\/index.php\/palmas\/article\/view\/799\/799."},{"key":"ref6","unstructured":"Guerrero, J., Bastidas, S. & Garc\u00eda, J. (2011). Estandarizaci\u00f3n de una metodolog\u00eda para germinar semillas del h\u00edbrido interespec\u00edfico Elaeis oleifera H.B.K. x Elaeis guineensis Jacq. Revista de Ciencias Agr\u00edcolas, 28(1), 132-146. http:\/\/revistas.udenar.edu.co\/index.php\/rfacia\/article\/view\/37\/45."},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Hazir, M., Shariff, A. & Amiruddin, M. (2012). Determination of oil palm fresh fruit bunch ripeness - Based on flavonoids and anthocyanin content. Ind Crop Prod, 36(1), 466-475. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.indcrop.2011.10.020","DOI":"10.1016\/j.indcrop.2011.10.020"},{"key":"ref8","unstructured":"Mondrag\u00f3n, A. & Cu\u00e9llar, M. (2011). Aceite de palma alto oleico (OxG) colombiano; beneficios nutricionales. Bogot\u00e1 D.C., Colombia: Cenipalma, Fedepalma."},{"key":"ref9","unstructured":"Ping, B. (2006). Palm carotenoids profile as a quality control tool for palm carotene producers: introducing an improvised method by HPLC-photodiode array and AC30 column. J Oil Palm Res, 18, 253-259. http:\/\/jopr.mpob.gov.my\/palm-carotenoids-profile-as-a-quality-control-tool-for-palm-carotene-producers-introducing-an-imporvised-methods-by-hplc-photodiode-array-and-a-c-30-column\/?v=true."},{"key":"ref10","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Prada, F., Ayala-Diaz, I. M., Delgado, W., Ruiz, R. & Romero, H. M. (2011). Effect of fruit ripening on content and chemical composition of oil from three oil palm cultivars (Elaeis guineensis Jacq.) grown in Colombia. J Agric Food Chem, 59, 10136-10141. https:\/\/doi.org\/10.1021\/jf201999d","DOI":"10.1021\/jf201999d"},{"key":"ref11","unstructured":"Rasid, O., Parveez, G., Ho, C., Sambanthamurthi, R. & Napis, S. (2009). Plant carotenoids: molecular genetics and regulation. J Oil Palm Res, 21, 588-601. http:\/\/jopr.mpob.gov.my\/plant-carotenoids-molecular-genetics-and-regulation\/?v=true."},{"key":"ref12","unstructured":"Rey, L., Gomez, P., Ayala, I., Delgado, W. & Rocha, P. (2004). Colecciones gen\u00e9ticas de palma de aceite Elaeis guineensis (Jacq) y Elaeis oleifera (H.B.K) de Cenipalma: caracter\u00edsticas de importancia para el sector palmicultor. Palmas, 25(sp), 39-48. https:\/\/publicaciones.fedepalma.org\/index.php\/palmas\/article\/view\/1065\/1065."},{"key":"ref13","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Rinc\u00f3n, S. M., Hormaza, P. A., Moreno, L. P., Prada, F., Portillo D. J., Garc\u00eda J. A. & Romero, H. M. (2013). Use of phenological stages of the fruits and physicochemical characteristics of the oil to determine the optimal harvest time of oil palm interspecific OxG hybrid fruits. Ind Crop Prod, 49, 204-210. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.indcrop.2013.04.035","DOI":"10.1016\/j.indcrop.2013.04.035"},{"key":"ref14","unstructured":"Rivera, Y., Cay\u00f3n, D. & L\u00f3pez, J. (2013). Physiological and morphological characteriztion of American oil palms (Elaeis oleifera H.B.K. Cortes) and their hybrids (Elaeis oleifera x Elaeis guineensis) on the Indupalma plantation. Agron Colomb, 31(3), 314-323. https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/agrocol\/article\/view\/39631\/47197"},{"key":"ref15","unstructured":"Rocha, P., Prada, F., Rey, L. & Ayala, I. (2006). Caracterizaci\u00f3n bioqu\u00edmica parcial de la colecci\u00f3n de Elaeis oleifera de Cenipalma proveniente de la Amazon\u00eda colombiana. Palmas, 27(3), 35-44. https:\/\/publicaciones.fedepalma.org\/index.php\/palmas\/article\/view\/1187\/1187"},{"key":"ref16","unstructured":"Rodr\u00edguez, D. (1999). A guide to carotenoid analysis in foods. ILSI Press (Eds.). Washington, D.C., USA. 71p. http:\/\/citeseerx.ist.psu.edu\/viewdoc\/download?doi=10.1.1.465.7552&rep=rep1&type=pdf."},{"key":"ref17","unstructured":""},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Singh, R., Tan, S., Panandam, J., Rahman, R., Ooi, L., Low, E., Sharma, M., Jansen, J. & Cheah, S. (2009). Mapping quantitative trait loci (QTLs) for fatty acid composition in an interspecific cross of oil palm. BMC Plant Biol, 9, 114. https:\/\/doi.org\/10.1186\/1471-2229-9-114","DOI":"10.1186\/1471-2229-9-114"},{"key":"ref19","unstructured":"Su\u00e1rez, C., Cay\u00f3n, G. & Ochoa, I. (2013). Desarrollo y maduraci\u00f3n de racimos en palma africana (Elaeis guineensis Jacq.) y dos h\u00edbridos O x G (E. oleifera x E. guineensis) de Unipalma S. A. Palmas, 34(1), 326-336. https:\/\/publicaciones.fedepalma.org\/index.php\/palmas\/article\/view\/10691\/10676"},{"key":"ref20","doi-asserted-by":"publisher","unstructured":"Tranbarger, T., Dussert, S., Joet, T., Argout, X., Summo, M., Champion, A., Cros, D., Omore, A., Nouy, B. & Morcillo, F. (2011). Regulatory mechanisms underlying oil palm fruit mesocarp maturation, ripening, and functional specialization in lipid and carotenoid metabolism. Plant Physiol, 156, 564-584. https:\/\/doi.org\/10.1104\/pp.111.175141","DOI":"10.1104\/pp.111.175141"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/62028\/63827","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/62028\/63827","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T14:27:37Z","timestamp":1710253657000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/62028"}},"issued":{"date-parts":[[2018,1,1]]},"references-count":20,"journal-issue":{"issue":"1","published-online":{"date-parts":[[2018,1,1]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v67n1.62028","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2018,1,1]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,8,18]],"date-time":"2026-08-18T03:15:23Z","timestamp":1787022923768,"version":"build-2736575974"},"reference-count":30,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"3","license":[{"start":{"date-parts":[[2022,3,25]],"date-time":"2022-03-25T00:00:00Z","timestamp":1648166400000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>Cacao (Theobroma cacao L.) is not frequently cropped in water limited environments, however it is cultivated in several drought-prone regions, where soil water is gradually depleted on an annual cycle. In regions where cacao is subjected to long periods without precipitation, the physiological responses under field conditions may differ between cacao clones. Evaluation of these responses are required to select potential clones that could be used for breeding programs in the context of future climatic scenarios. In order to identify physiological and yield responses to drought of 10\u00a0Ecuadorian cacao clones, relative leaf water content (RWC), CO2 assimilation rate (A), transpiration (E), stomatal conductance (gs), water use efficiency (WUE), relative quantum yield of photosystems II (\u03a6PSII), non-photochemical quenching (NPQ), leaf nutrient content (N, P K, Ca, and Mg) and yield were assessed during the dry (DS) and rainy seasons (RS). On average, A and E decreased by 33 and 22\u00a0%, respectively under drought, whereas WUE was higher during RS. Clones exhibited an increase in NPQ during DS, suggesting greater energy dissipation. Clones showed differences in macronutrient content and in most cases drought caused a reduction in Ca and Mg content. Two groups were established according to yield: one which maintained higher yields during RS, while the other had higher yields during drought. This offers strategic alternative in order to maintain a relatively high yield throughout the year with combination of clones in the plantations.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v70n3.92252","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2022,9,9]],"date-time":"2022-09-09T10:18:46Z","timestamp":1662718726000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":8,"title":["Differential response of photosynthetic activity, leaf nutrient content and yield to long-term drought in cacao clones"],"prefix":"10.15446","volume":"70","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-8415-0775","authenticated-orcid":false,"given":"Ram\u00f3n","family":"Jaimez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-3984-8239","authenticated-orcid":false,"given":"Rey","family":"Loor","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-6211-2794","authenticated-orcid":false,"given":"Francisco","family":"Arteaga","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0003-2458-2415","authenticated-orcid":false,"given":"V\u00edctor","family":"M\u00e1rquez","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0002-2666-0571","authenticated-orcid":false,"given":"Wilmer","family":"Tezara","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2022,3,25]]},"reference":[{"key":"1690320","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Acheampong, K., Daymond, A.J., Yeboah, A., & Hadley, P. (2018). Improving field establishment of cacao (Theobroma cacao) through mulching; irrigation and shading. Experimental Agriculture, 55(6), 898-912. https:\/\/www.cambridge.org\/core\/journals\/experimental-agriculture\/article\/abs\/improving-field-establishment-of-cacao-theobroma-cacao-through-mulching-irrigation-and-shading\/6B4EEAE84195B22BA39067A27C5692F6","DOI":"10.1017\/S0014479718000479"},{"key":"1690321","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Acheampong, K., Hadley P., & Daymond, A.J. (2013). Photosynthetic activity and early growth of four cacao genotypes as influenced by different shade regimes under west African dry and wet season conditions. Experimental Agriculture, 49(1), 31-42. https:\/\/doi.org\/10.1017\/S0014479712001007","DOI":"10.1017\/S0014479712001007"},{"key":"1690322","unstructured":"Almeida, A.A., Brito, R.C.T., Aguilar, M.A.G., & Valle, R.R. (2002). Water relation\u2019s aspects of Theobroma cacao L. clones. Agrotr\u00f3pica, 14, 35-44. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/303146788_Water_relations'_aspects_of_Theobroma_cacao_L_clones"},{"key":"1690323","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Almeida, A.A.F., Gomes, F.P., Araujo, R.P., Santos, R.C., & Valle, R.R. (2014). Leaf gas exchange in species of the Theobroma genus. Photosynthetica, 52(1), 16-21. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11099-013-0048-8","DOI":"10.1007\/s11099-013-0048-8"},{"key":"1690324","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Araque, O., Jaimez, R.E., Tezara, W., Coronel, I., Urich, R., & Espinoza, W. (2012). Comparative photosynthesis; water relations; growth and survival rates in juvenile Criollo cacao cultivars (Theobroma cacao) during dry and wet seasons. Experimental Agriculture, 48(4), 513\u2013522. https:\/\/www.cambridge.org\/core\/journals\/experimental-agriculture\/article\/abs\/comparative-photosynthesis-water-relations-growth-and-survival-rates-in-juvenile-criollo-cacao-cultivars-theobroma-cacao-during-dry-and-wet-seasons\/DBA8BD139479E43AC1DD4828D992F0F1","DOI":"10.1017\/S0014479712000427"},{"key":"1690325","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"\u00c1vila-Lovera, E., Coronel, I., Jaimez, R., Urich, R., Pereyra, G., Araque, O., Chac\u00f3n, I., & Tezara, W. (2016). Ecophysiological traits of adult trees of Criollo cocoa cultivars (Theobroma cacao L.) from a germplasm bank in Venezuela. Experimental Agriculture, 52(1), 137-153. https:\/\/doi.org\/10.1017\/S0014479714000593","DOI":"10.1017\/S0014479714000593"},{"key":"1690326","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Baligar, V.C., Bunce, J.A., Machado, R.C.R., & Elson, M.K. (2008). Photosynthetic photon flux density, carbon dioxide concentration, and vapor pressure deficit effects on photosynthesis in cacao seedlings. Photosynthetica, 46(2), 216-221. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11099-008-0035-7","DOI":"10.1007\/s11099-008-0035-7"},{"key":"1690327","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Carr, M.K.V., & Lockwood, G. (2011). The water relations and irrigation requirements of cocoa (Theobroma cacao L.): a review. Experimental Agriculture, 47(4), 653-676 https:\/\/doi.org\/10.1017\/S0014479711000421","DOI":"10.1017\/S0014479711000421"},{"key":"1690328","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Chaves, M.M., Flexas, J., & Pinheiro, C. (2009). Photosynthesis under drought and salt stress: regulation mechanism from whole plant to cell. Annals of Botany, 103(4), 551-560. https:\/\/doi.org\/10.1093\/aob\/mcn125","DOI":"10.1093\/aob\/mcn125"},{"key":"1690329","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"De Almeida, J., Herrera, A., & Tezara, W. (2018). Phenotypic plasticity to photon flux density of physiological, anatomical and growth traits in a modern Criollo cocoa clone. Physiologia Plantarum, 166(3), 821-832. https:\/\/doi.org\/10.1111\/ppl.12840","DOI":"10.1111\/ppl.12840"},{"key":"1690330","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"De Almeida, J., Tezara, W., & Herrera, A. (2016). Physiological responses to drought and experimental water deficit and waterlogging of four clones of cocoa (Theobroma cacao L.) selected for cultivation in Venezuela. Agricultural Water Management, 171, 80-88. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.agwat.2016.03.012","DOI":"10.1016\/j.agwat.2016.03.012"},{"key":"1690331","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Donat, M.G., Alexander, L.V., Yang, H., Durre, I., Vose, R., Dunn, R.J.H., Willett, K.M., Aguilar, E., Brunet, M., & Kitching, S. (2013). Updated analyses of temperature and precipitation extreme indices since the beginning of the twentieth century: The HadEX2 dataset. Journal of Geophysical Research Atmospheres, 118(5), 2098-2118. https:\/\/doi.org\/10.1002\/jgrd.50150","DOI":"10.1002\/jgrd.50150"},{"key":"1690332","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Farooq, M., Hussain, M., Wahid, A., & Siddique, K.H.M. (2012). Drought stress in plants: an overview. In R. Aroca (Ed.), Plant Response to Drought Stress (pp. 1-36). Springer. https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-642-32653-0_1","DOI":"10.1007\/978-3-642-32653-0_1"},{"key":"1690333","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gessler, A., Schaub, M., & McDowell, N.G. (2016). The role of nutrients in drought-induced tree mortality and recovery. New Phytologist, 214(2), 513-520. https:\/\/doi.org\/10.1111\/nph.14340","DOI":"10.1111\/nph.14340"},{"key":"1690334","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Gilliham, M., Dayod, M., Hocking, B.J., Xu, B., Conn, S.J., Kaiser, B.N., Leigh, R.A., & Tyerman, S.D. (2011). Calcium delivery and storage in plant leaves: exploring the link with water flow. Journal of Experimental Botany, 62(7), 2233-2250. https:\/\/doi.org\/10.1093\/jxb\/err111","DOI":"10.1093\/jxb\/err111"},{"key":"1690335","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Guo, W., Nazim, H., Liang, Z., & Ang, D. (2016). Magnesium deficiency in plants: An urgent problem. The Crop Journal, 4(2), 83-91. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.cj.2015.11.003","DOI":"10.1016\/j.cj.2015.11.003"},{"key":"1690336","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Jaimez, R.E., Amores Puyutaxi, F., Vasco, A., Loor, R.G., Quijano, G., Tarqui, O., Jimenez, J.C., & Tezara, W. (2018). Photosynthetic response to low and high light of cacao growing without shade in an area of low evaporative demand. Acta Biol\u00f3gica Colombiana, 23(1), 95-103. https:\/\/doi.org\/10.15446\/abc.v23n1.64962","DOI":"10.15446\/abc.v23n1.64962"},{"key":"1690337","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lahive, F., Hadley, P., & Daymond, A.J. (2018). The impact of elevated CO2 and water deficit stress on growth and photosynthesis of juvenile cacao (Theobroma cacao L.). Photosynthetica, 56(3), 911-920. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s11099-017-0743-y","DOI":"10.1007\/s11099-017-0743-y"},{"key":"1690338","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Lawlor, D., & Tezara, W. (2009). Causes of decreased photosynthetic rate and metabolic capacity in water-deficient leaf cells: a critical evaluation of mechanisms and integration of processes. Annals of Botany, 103(4), 561-579. https:\/\/doi.org\/10.1093\/aob\/mcn244","DOI":"10.1093\/aob\/mcn244"},{"key":"1690339","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Moser, G., Leuschner, C., Herte, L.D., lscher, D.; Kohler, M., Leitner, D., Michalzik, B., Prihastanti, E., Tjitrosemito, S., & Schwendenmann, L. (2010). Response of cocoa trees (Theobroma cacao) to a 13-month desiccation period in Sulawesi, Indonesia. Agroforestry Systems, 79, 171-187. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s10457-010-9303-1","DOI":"10.1007\/s10457-010-9303-1"},{"key":"1690340","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Puentes Paramo, Y.J., Gom\u00e9z Carabal\u00ed, A., & Menjivar Flores, J.C. (2016). Influence of the relationship among nutrients on yield of cocoa (Theobroma cacao L.) clones. Acta Agron\u00f3mica, 65(2), 176-182. http:\/\/dx.doi.org\/10.15446\/acag.v65n2.47387","DOI":"10.15446\/acag.v65n2.47387"},{"key":"1690341","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Ofori, A., Konlan, S., Dadzie, M.A., & Amoah, F.M. (2014). Genotypic performance of cocoa (Theobroma cacao L.) during establishment under natural drought stress. Journal of Crop Improvement, 28(6), 804-824. https:\/\/doi.org\/10.1080\/15427528.2014.947529","DOI":"10.1080\/15427528.2014.947529"},{"key":"1690342","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Rouphael, Y., Cardarelli, M., Schwarz, D., Fraken, P., & Colla, G. (2012). Effects of drought on nutrient uptake and assimilation in vegetable crops. In R. Aroca (Ed.), Plant responses to drought stress (pp. 171\u2013195). Springer. https:\/\/doi.org\/10.1007\/978-3-642-32653-0_7","DOI":"10.1007\/978-3-642-32653-0_7"},{"key":"1690343","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Santos, I.C., Furtado De Almeida, A.A., Anher, D., Da Concei\u00e7ao, A.S., Pirovani, C.P., Pires, J.L., Valle, R.R., & Baligar, V.C. (2014). Molecular, physiological and biochemical responses of Theobroma cacao L. genotypes to soil water deficit. Plos One, 9(12), e115746. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0115746","DOI":"10.1371\/journal.pone.0115746"},{"key":"1690344","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Su\u00e1rez Salazar, J.C., Melgarejo, L.M., Cassanoves, F., Di Rienzo, J.A., DaMatta, F.M. & Armas, C. (2018). Photosynthesis limitations in cacao leaves under different agroforestry systems in the Colombia Amazon. Plos One, 13(11), e0206149. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0206149","DOI":"10.1371\/journal.pone.0206149"},{"key":"1690345","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tang, N., Li, Y., & Chen, L.S. (2012). Magnesium deficiency-induced impairment of photosynthesis in leaves of fruiting Citrus reticulata trees accompanied by up-regulation of antioxidant metabolism to avoid photo-oxidative damage. Journal of Plant Nutrition and Soil Science, 175(5), 784-793. https:\/\/doi.org\/10.1002\/jpln.201100329","DOI":"10.1002\/jpln.201100329"},{"key":"1690346","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tezara, W., Pereyra, G., \u00c1vila-Lovera, E., & Herrera, A. (2020). Variability in physiological responses of Venezuelan cacao to drought. Experimental Agriculture, 56(3), 407-421. https:\/\/doi.org\/10.1017\/S0014479720000058","DOI":"10.1017\/S0014479720000058"},{"key":"1690347","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Tezara, W., Mitchell, V.J., Driscoll, S.D., & Lawlor, D.W. (1999). Water stress inhibits plant photosynthesis by decreasing coupling factor and ATP. Nature, 401, 914-917. https:\/\/doi.org\/10.1038\/44842","DOI":"10.1038\/44842"},{"key":"1690348","unstructured":"Tezara, W., De Almeida, J., Valencia, E., Cortes, J.L., & Bola\u00f1os, M.J. (2015). Actividad fotoqu\u00edmica de clones \u00e9lites de cacao (Theobroma cacao L) ecuatoriano en el norte de la provincia Esmeraldas. Revista Cient\u00edfica Interdisciplinaria Investigaci\u00f3n y Saberes, IV(3), 37-52. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/303459609_ACTIVIDAD_FOTOQUIMICA_DE_CLONES_ELITES_DE_CACAO_THEOBROMA_CACAO_L_ECUATORIANO_EN_EL_NORTE_DE_LA_PROVINCIA_ESMERALDAS_PHOTOCHEMICAL_ACTIVITY_OF_ELITES_CLONES_OF_ECUATORIAN_CACAO_THEOBROMA_CACAO_L_AT_NO"},{"key":"1690349","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Viets, F.G. (1972). Water deficits and nutrient availability. In T.T. Kozolowski (Ed.), Plant responses and control of water balance (pp. 217-237). Academic Press. https:\/\/doi.org\/10.1016\/B978-0-12-424153-4.50012-6","DOI":"10.1016\/B978-0-12-424153-4.50012-6"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/92252\/83031","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/92252\/83031","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2022,9,9]],"date-time":"2022-09-09T11:46:17Z","timestamp":1662723977000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/92252"}},"issued":{"date-parts":[[2022,3,25]]},"references-count":30,"journal-issue":{"issue":"3","published-online":{"date-parts":[[2022,3,25]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v70n3.92252","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2022,3,25]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,7,20]],"date-time":"2026-07-20T23:16:15Z","timestamp":1784589375409,"version":"3.55.0"},"reference-count":8,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"1","content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta agron."],"DOI":"10.15446\/acag.v64n1.43651","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2014,12,1]],"date-time":"2014-12-01T21:07:59Z","timestamp":1417468079000},"page":"54-60","source":"Crossref","is-referenced-by-count":4,"title":["Caracterizaci\u00f3n \u00f3ptica y estructural de nanopart\u00edculas de Allium sativum L. impregnadas en lomo de bovino"],"prefix":"10.15446","volume":"64","author":[{"given":"Kelly Johana","family":"Figueroa L\u00f3pez","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Olga Luc\u00eda","family":"Torres Vargas","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Jhon Jairo","family":"Pr\u00edas Barrg\u00e1n","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Hernando","family":"Ariza Calder\u00f3n","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2014,8,25]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jep.2009.05.030"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.tifs.2011.09.004"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1021\/jf9023118"},{"key":"ref4","volume-title":"El ajo","author":"Garc\u00eda","year":"1998","unstructured":"Garc\u00eda, C. R. 1998. El ajo: cultivo y aprovechamiento. Madrid. Grupo Mundi-Prensa. 205 p."},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.chroma.2005.12.016"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/S2221-1691(11)60122-6"},{"key":"ref7","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.foodpol.2010.10.012"},{"key":"ref8","volume-title":"Principios de an\u00e1lisis instrumental McGraw-Hill 5a Edici\u00f3n","author":"Skoog","year":"2001","unstructured":"Skoog, D.; Holler, J.; y Nieman, T. 2001. Principios de an\u00e1lisis instrumental. McGraw-Hill. 5a Edici\u00f3n. Espa-a. 997 p."}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T17:03:12Z","timestamp":1710262992000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/43651"}},"issued":{"date-parts":[[2014,8,25]]},"references-count":8,"journal-issue":{"issue":"1","published-online":{"date-parts":[[2014,10,30]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v64n1.43651","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2014,8,25]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,8,20]],"date-time":"2026-08-20T14:26:07Z","timestamp":1787235967695,"version":"build-2736575974"},"reference-count":11,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"1","license":[{"start":{"date-parts":[[2015,11,3]],"date-time":"2015-11-03T00:00:00Z","timestamp":1446508800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0\/"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta agron."],"abstract":"<jats:p>El hongo fitopat\u00f3geno Moniliophthora roreri produce la moniliasis, una enfermedad que destruye la ma-zorca de cacao (Theobroma cacao L.) y, por tanto, reduce la producci\u00f3n del cultivo y los ingresos de los agricultores. \u00a0En el departamento de Norte de Santander, Colombia, las p\u00e9rdidas por esta enfermedad pueden alcanzar hasta 60% de la producci\u00f3n. \u00a0El conocimiento sobre la biolog\u00eda del hongo es escaso y actualmente se est\u00e1n realizando estudios de identificaci\u00f3n macrosc\u00f3pica, microsc\u00f3pica, y comportamiento in vitro frente a antagonistas como: Trichoderma asperellum, T. longibrachiatum, Paecilomyces sp. y Baci-llus brevis. \u00a0En ocho municipios y corregimientos del departamento (El Zulia, C\u00facuta, Tib\u00fa, Sardinata, Bucarasica, Teorama, Agua clara y El Tarra) se obtuvieron 56 aislamientos de M. roreri con fines de ex-tracci\u00f3n de ADN y an\u00e1lisis de PCR. \u00a0El m\u00e9todo de aislamiento se realiz\u00f3 a partir de mazorcas infectadas por M. roreri, las cuales fueron lavadas con agua destilada, fraccionadas en trozos de 2 x 2 cm y desinfes-tadas con hipoclorito de sodio (2.5%), y alcohol (60%), antes de la siembra en cajas de Petri con medio PDA e incubaci\u00f3n por 10 d\u00edas a 28 \u00b0C. \u00a0Las regiones ribosomales, ITS, (espaciadores internos de transcri-tos) correspondientes al ADNr 18S, ITS1, 5.8S, ITS2 y 25S fueron amplificadas y secuenciadas. \u00a0Amplico-nes de 600 pb (8 aislamientos), 740 pb (12 aislamientos) y de 750 pb, para los 36 aislamientos restantes. \u00a0Los tama\u00f1os de los amplicones correspondieron a los esperados para la especie M. roreri y los an\u00e1lisis de BLAST confirmaron este nivel de caracterizaci\u00f3n.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v65n1.47994","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2015,11,3]],"date-time":"2015-11-03T12:43:36Z","timestamp":1446554616000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Identificaci\u00f3n molecular de aislamientos de Moniliophthora roreri en huertos de cacao de Norte de Santander, Colombia"],"prefix":"10.15446","volume":"65","author":[{"given":"Liliana Yanet","family":"Su\u00e1rez Contreras","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2015,11,3]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1146\/annurev.es.22.110191.002521"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1017\/S0953756296003218"},{"key":"ref3","volume-title":"Polymerase Chain reaction in mycology","author":"Edel","year":"1998","unstructured":"Edel, V. 1998. Polymerase Chain reaction in mycology. Applications of PCR in mycology. UK: CAB International. 1-20 p."},{"issue":"2","key":"ref4","first-page":"15","article-title":"An\u00e1lisis de variabilidad gen\u00e9tica en Moniliophthora roreri con AP-PCR y RAPD en Antioquia, Colombia.","volume":"9","author":"Grisales","year":"2007","unstructured":"Grisales, S. y Afanador, L. 2007. An\u00e1lisis de variabilidad gen\u00e9tica en Moniliophthora roreri con AP-PCR y RAPD en Antioquia, Colombia. Rev. Colomb. Biotecnol. 9(2):15-32.","journal-title":"Rev Colomb Biotecnologia","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0123-3475","issn-type":"print"},{"issue":"1","key":"ref5","first-page":"41","article-title":"Evaluaci\u00f3n microbiol\u00f3gica y molecular de Moniliophthora perniciosa (agaricales: marasmiaceae). Bolet\u00edn cient\u00edfico centro de museos. Museo de historia natural. Universidad de Caldas.","volume":"15","author":"Orozco","year":"2011","unstructured":"Orozco, C. Osorio, C. Botero, M. J. Rivera, F. L\u00f3pez, G. 2011. Evaluaci\u00f3n microbiol\u00f3gica y molecular de Moniliophthora perniciosa (agaricales: marasmiaceae). Bolet\u00edn cient\u00edfico centro de museos. Museo de historia natural. Universidad de Caldas. Manizales. Colombia. 15 (1): 41-47.","journal-title":"Manizales Colombia"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1111\/j.1365-3059.2007.01646.x"},{"issue":"4","key":"ref7","first-page":"370","article-title":"Aislamiento de microorganismos para control biol\u00f3gico de Moniliophthora roreri.","volume":"62","author":"Su\u00e1rez","year":"2013","unstructured":"Su\u00e1rez, L. y Rangel, A. 2013. Aislamiento de microorganismos para control biol\u00f3gico de Moniliophthora roreri. Acta Agron\u00f3mica. 62(4):370-378.","journal-title":"Acta Agron","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0044-5959","issn-type":"print"},{"issue":"2","key":"ref8","first-page":"3","article-title":"Extracci\u00f3n y purificaci\u00f3n del ADN de Moniliophthora roreri hongo que ataca el cacao, en Norte de Santander.","volume":"10","author":"Su\u00e1rez","year":"2005","unstructured":"Su\u00e1rez, L. 2005. Extracci\u00f3n y purificaci\u00f3n del ADN de Moniliophthora roreri hongo que ataca el cacao, en Norte de Santander. Respuestas, 10(2): 3-7.","journal-title":"Respuestas"},{"issue":"1","key":"ref9","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"3","DOI":"10.22463\/0122820X.623","article-title":"Aislamiento e identificaci\u00f3n de Moniliophthora roreri causante de la moniliasis en municipios del nororiente Colombiano y ensayos preliminares para su control biol\u00f3gico.","volume":"11","author":"Su\u00e1rez","year":"2006","unstructured":"Su\u00e1rez, L. 2006. Aislamiento e identificaci\u00f3n de Moniliophthora roreri causante de la moniliasis en municipios del nororiente Colombiano y ensayos preliminares para su control biol\u00f3gico. Respuestas, 11(1):3-8.","journal-title":"Respuestas"},{"issue":"1","key":"ref10","doi-asserted-by":"crossref","first-page":"45","DOI":"10.22463\/0122820X.553","article-title":"Identificaci\u00f3n de especies nativas de Trichoderma sp, y Bacillus. Y Evaluaci\u00f3n de su potencial antagonista in Vitro frente al hongo fitopat\u00f3geno nativo Moniliophthora roreri en el departamento de Norte de Santander.","volume":"13","author":"Su\u00e1rez","year":"2008","unstructured":"Su\u00e1rez, L. y Cabrales C. 2008. Identificaci\u00f3n de especies nativas de Trichoderma sp, y Bacillus. Y Evaluaci\u00f3n de su potencial antagonista in Vitro frente al hongo fitopat\u00f3geno nativo Moniliophthora roreri en el departamento de Norte de Santander. Respuestas. 13(1): 45-56.","journal-title":"Respuestas"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/b978-0-12-372180-8.50042-1"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T13:55:16Z","timestamp":1710251716000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/47994"}},"issued":{"date-parts":[[2015,11,3]]},"references-count":11,"journal-issue":{"issue":"1","published-online":{"date-parts":[[2015,11,3]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v65n1.47994","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2015,11,3]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,9,3]],"date-time":"2026-09-03T21:30:18Z","timestamp":1788471018927,"version":"build-2803163510"},"reference-count":19,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"4","license":[{"start":{"date-parts":[[2023,9,12]],"date-time":"2023-09-12T00:00:00Z","timestamp":1694476800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"https:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-nd\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>Agronomic and yield traits of oil palm progenies are regularly analyzed by plant breeders and farmers. The objectives of this study were to evaluate the agronomic and yield traits of six tenera oil palm progenies collected in Southern Thailand, and to group the progenies based on their agronomic and yield traits. The experiment used a completely randomized design with 6 treatments (progenies), where each treatment consisted of 3 replications. The agronomic and yield traits were analyzed for variances and principal components. The results found show that most agronomic and yield traits exhibited significant differences among the oil palm progenies. In the biplot of agronomic traits between PC1 and PC2 with two groups of oil palms, the first group dominated in petiole diameter, leaf dry weight, leaf length, rachis length, petiole width, and leaf area, while the second group dominated in leaf number and leaf width. In the biplot of yield traits between PC1 and PC2 with two groups of oil palms, the first group dominated in bunch number, kernels per fruit and bunch, and average kernel weight, while the second group dominated in amount of oil per fruit and bunch, average fruit weight, and oil yield.<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v71n4.98032","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2024,4,9]],"date-time":"2024-04-09T15:10:06Z","timestamp":1712675406000},"page":"416-422","source":"Crossref","is-referenced-by-count":2,"title":["Principal component analysis of agronomic and yield traits of six tenera oil palm progenies in Southern Thailand"],"prefix":"10.15446","volume":"71","author":[{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0009-0000-4856-4962","authenticated-orcid":false,"given":"Pilalak","family":"Popet","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-8093-0299","authenticated-orcid":false,"given":"Theera","family":"Eksomtramage","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"given":"Jakarat","family":"Anothai","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]},{"ORCID":"https:\/\/orcid.org\/0000-0001-5372-4721","authenticated-orcid":false,"given":"Thanet","family":"Khomphet","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"vocabulary":"crossref","role":"author"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2023,9,12]]},"reference":[{"key":"2148581","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Abdi, H. and Williams, L. J. (2010). Principal component analysis. WIREs Computational Statistics, 2(4), 433-459. https:\/\/doi.org\/10.1002\/wics.101","DOI":"10.1002\/wics.101"},{"key":"2148582","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Babu, B. K.; Mathur, R. K.; Kumar, P. N.; Ramajayam, D.; Ravichandran, G.; Venu, M. V. B. and Babu, S. S. (2017). Development, identification, and validation of CAPS marker for SHELL trait which governs dura, pisifera and tenera fruit forms in oil palm (Elaeis guineensis Jacq.). PLoS ONE, 12, e0171933. https:\/\/doi.org\/10.1371\/journal.pone.0171933","DOI":"10.1371\/journal.pone.0171933"},{"key":"2148583","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Corley, R. H. V. (2018). Study of bunch analysis 1 \u2013 variation within and between palms. Journal of Oil Palm Research, 30(2), 196-205. https:\/\/doi.org\/10.21894\/jopr.2018.0018","DOI":"10.21894\/jopr.2018.0018"},{"key":"2148584","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Corley, R. H. V.; Hardon, J. J. and Tan, G. Y. (1971). Analysis of growth of the oil palm (Elaeis guineensis Jacq.) I. Estimation of growth parameters and application in breeding. Euphytica, 20, 307-315. https:\/\/doi.org\/10.1007\/BF00056093","DOI":"10.1007\/BF00056093"},{"key":"2148585","unstructured":"Das, S.; Das, S. S.; Chakraborty, I.; Roy, N.; Nath, M. K. and Sarma, D. (2017). Principal component analysis in plant breeding. Biomolecule Reports, 3, 1-3. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/327040954_Principal_Component_Analysis_in_Plant_Breeding#:~:text=30%2C31%5D.-,PCA%20is%20also%20used%20to%20estimate%20the%20most%20infuential%20traits,of%20various%20traits.%20"},{"key":"2148586","unstructured":"De Mendiburu, F. (October 18, 2019). Agricolae: Statistical Procedures for Agricultural Research. https:\/\/cran.r-project.org\/web\/packages\/agricolae\/index.html"},{"key":"2148587","unstructured":"Kassambara, A. and Mundt, F. (December 21, 2020). Factoextra: Extract and Visualize the Results of Multivariate Data Analyses. https:\/\/cran.r-project.org\/web\/packages\/factoextra\/index.html"},{"key":"2148588","unstructured":"Khomphet, T.; Eksomtramage, T. and Duangpan S. (2017). Assesment of genetic variability of open-pollinated oil palm in Southern Thailand using SSR markers. Pakistan Journal of Biotechnology, 14(3), 292-298. https:\/\/www.pjbt.org\/index.php\/pjbt\/article\/view\/526"},{"key":"2148589","unstructured":"Khomphet, T.; Eksomtramage, T. and Duangpan S. (2018). Genetic variation of improved oil palm Tenera hybrid populations using morphological and SSR markers. Songklanakarin Journal of Science and Technology, 40(6), 1329-1335. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/331997433_Genetic_variation_of_improved_oil_palm_tenera_hybrid_populations_using_morphological_and_SSR_markers"},{"key":"2148590","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Khomphet, T.; Eksomtramage, T.; Anothai, J. and Popet, P. (2021). Effects of perennial intercrops on oil palm agronomic and yield traits. Indian Journal of Agricultural Research, 55(3), 317-322. https:\/\/doi.org\/10.18805\/IJARe.A-610","DOI":"10.18805\/IJARe.A-610"},{"key":"2148591","unstructured":"Mandal, P. K. (2008). Bunch Analysis of Oil Palm. National Research Centre for Oil Palm. https:\/\/krishi.icar.gov.in\/jspui\/bitstream\/123456789\/3911\/1\/Bunch%20Analysis%20of%20Oil%20Palm.pdf"},{"key":"2148592","unstructured":"Mielke, T. (2018). Oil World Annual. ISTA Mielke GmbH. https:\/\/www.oilworld.biz\/t\/publications\/annual"},{"key":"2148593","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Nomanbhay, S.; Salman, B.; Hussain, R. and Ong, M. Y. (2017). Microwave pyrolysis of lignocellulosic biomass \u2013 a contribution to power Africa. Energy, Sustainability and Society, 7(1), 1-23. https:\/\/doi.org\/10.1186\/s13705-017-0126-z","DOI":"10.1186\/s13705-017-0126-z"},{"key":"2148594","unstructured":"Oberth\u00fcr, T.; Donough, C. R.; Indrasuara, K.; Dolong, T. and Abdurrohim, G. (2012). Successful intensification of oil palm plantations with best management practices: impacts on fresh fruit bunch and oil yield. Conference: International Planters Conference, Kuala Lumpur, Malaysia. https:\/\/www.researchgate.net\/publication\/271854203_Successful_Intensification_of_Oil_Palm_Plantations_with_Best_Management_Practices_Impacts_on_Fresh_Fruit_Bunch_and_Oil_Yield"},{"key":"2148595","unstructured":"Office of Agricultural Economics. (March 17, 2020). Statistical export of oil palm. https:\/\/www.oae.go.th\/view\/1\/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B9%81%E0%B8%A3%E0%B8%81\/TH-TH"},{"key":"2148596","unstructured":"Sapey, E.; Adusei-Fosu, K.; Darkwah, D. O. and Agyei-Dwarko, D. (2017). Multivariate analysis of bunch yield and vegetative traits of oil palm germplasm conserved at Oil Palm Research Institute (OPRI), Ghana. Journal of Plant Breeding and Crop Science, 4, 231-236. https:\/\/www.semanticscholar.org\/paper\/Multivariate-Analysis-of-Bunch-Yield-and-Vegetative-Sapey-Adusei-Fosu\/9e4c0c1eb93bfcb236d97f80d9757722bb5a8691"},{"key":"2148597","doi-asserted-by":"crossref","unstructured":"Suzana, M.; Zulkifli, Y.; Marhalil, M.; Rajanaidu, N. and Ong-Abdullah, M. (2020). Principal component and cluster analyses on Tanzania oil palm Elaeis guineensis Jacq. germplasm. Journal of Oil Palm Research, 32(1), 24-33. https:\/\/doi.org\/10.21894\/jopr.2020.0016","DOI":"10.21894\/jopr.2020.0016"},{"key":"2148598","unstructured":"Thai Meteorological Department. (December 25, 2020). Provincial Climate. https:\/\/www.tmd.go.th\/province.php?id=77"},{"key":"2148599","unstructured":"Wickham, H.; Hester, J.; Chang, W. and Bryan, J. (December 18, 2020). Devtools: Tools to make developing R packages easier. https:\/\/cran.r-project.org\/web\/packages\/devtools\/index.html"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/98032\/89872","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/download\/98032\/89872","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,4,9]],"date-time":"2024-04-09T15:10:25Z","timestamp":1712675425000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"https:\/\/revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/98032"}},"issued":{"date-parts":[[2023,9,12]]},"references-count":19,"journal-issue":{"issue":"4","published-online":{"date-parts":[[2023,7,31]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v71n4.98032","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2023,9,12]]}},{"indexed":{"date-parts":[[2026,1,10]],"date-time":"2026-01-10T03:22:43Z","timestamp":1768015363859,"version":"3.49.0"},"reference-count":19,"publisher":"Universidad Nacional de Colombia","issue":"2","license":[{"start":{"date-parts":[[2017,4,1]],"date-time":"2017-04-01T00:00:00Z","timestamp":1491004800000},"content-version":"unspecified","delay-in-days":0,"URL":"http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-nc-sa\/4.0"}],"content-domain":{"domain":[],"crossmark-restriction":false},"short-container-title":["Acta Agron."],"abstract":"<jats:p>En este trabajo se evalu\u00f3 el proceso de extracci\u00f3n de aceite de semillas de maracuy\u00e1 (Passiflora edulis Sims.) procedentes de residuos generados de su procesamiento agroindustrial. El aceite se obtuvo mediante la tecnolog\u00eda de extracci\u00f3n con fluidos supercr\u00edticos utilizando CO2 como solvente. Se evaluaron diferentes condiciones de presi\u00f3n y temperatura frente al rendimiento de aceite, utilizando un dise\u00f1o factorial de experimentos 22 con 4 puntos centrales. Se determinaron las caracter\u00edsticas fisicoqu\u00edmicas para aceites tales como densidad e \u00edndices de refracci\u00f3n, saponificaci\u00f3n, yodo, acidez y per\u00f3xido. Se determin\u00f3 el contenido de \u00e1cidos grasos mediante cromatograf\u00eda de gases y de esteroles por cromatograf\u00eda de gases acoplada a espectrometr\u00eda de masas. Se estudi\u00f3 la actividad antioxidante del aceite por el m\u00e9todo DPPH*. Las mejores condiciones de extracci\u00f3n de aceite de maracuy\u00e1 fueron 350 bar y 60\u00b0C, en las cuales se obtuvo un rendimiento de 15.7\u00b10.5% en aceite. La caracterizaci\u00f3n fisicoqu\u00edmica indic\u00f3 que el aceite cumple con los est\u00e1ndares de calidad establecidos para aceites comestibles y podr\u00eda tener inter\u00e9s en la industria cosm\u00e9tica. El aceite de maracuy\u00e1 es rico en \u00e1cidos grasos saturados e insaturados y contiene en mayor proporci\u00f3n el \u00e1cido linoleico (67.0%), seguido por los \u00e1cidos oleico (16.6%) y palm\u00edtico (14.5%) y en menor proporci\u00f3n los \u00e1cidos este\u00e1rico, palmitoleico y linol\u00e9nico. El an\u00e1lisis cromatogr\u00e1fico permiti\u00f3 determinar la presencia de componentes minoritarios tales como \u03b2-sitosterol, estigmasterol, campesterol, lanosterol y en mayor concentraci\u00f3n escualeno. La actividad antioxidante se evidenci\u00f3 con un valor de EC50 de 433.40 g aceite\/g DPPH* y una eficiencia antiradical de 2.31E-03. \u00a0<\/jats:p>","DOI":"10.15446\/acag.v66n2.57786","type":"journal-article","created":{"date-parts":[[2017,1,27]],"date-time":"2017-01-27T17:07:34Z","timestamp":1485536854000},"source":"Crossref","is-referenced-by-count":9,"title":["Caracterizaci\u00f3n de aceite de semillas de maracuy\u00e1 (Passiflora edulis Sims.) procedentes de residuos agroindustriales obtenido con CO2 supercr\u00edtico"],"prefix":"10.15446","volume":"66","author":[{"given":"Ana Luc\u00eda","family":"Pantoja Chamorrro","sequence":"first","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Andr\u00e9s Mauricio","family":"Hurtado Benavides","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]},{"given":"Hugo Alexander","family":"Martinez  Correa","sequence":"additional","affiliation":[],"role":[{"role":"author","vocabulary":"crossref"}]}],"member":"6146","published-online":{"date-parts":[[2017,4,1]]},"reference":[{"key":"ref1","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.foodchem.2008.03.021"},{"key":"ref2","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.supflu.2015.06.006"},{"key":"ref3","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.jfoodeng.2012.12.004"},{"issue":"2","key":"ref4","first-page":"126","article-title":"Identificaci\u00f3n de \u00e1cidos grasos contenidos en los aceites extra\u00eddos a partir de semillas de tres diferentes especies de frutas.","volume":"61","author":"Cer\u00f3n","year":"2012","unstructured":"Cer\u00f3n, A., Osorio, O., & Hurtado, A. (2012). Identificaci\u00f3n de \u00e1cidos grasos contenidos en los aceites extra\u00eddos a partir de semillas de tres diferentes especies de frutas. Acta Agron, 61(2), 126-132.","journal-title":"Acta Agron","ISSN":"https:\/\/id.crossref.org\/issn\/0044-5959","issn-type":"print"},{"key":"ref5","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1007\/s11745-998-0214-x"},{"key":"ref6","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.foodres.2014.10.025"},{"key":"ref7","first-page":"85","volume-title":"DANE-ENA","year":"2015","unstructured":"DANE-ENA. (2015). Encuesta Nacional Agropecuaria 2015. Bogot\u00e1, Colombia. p. 85."},{"key":"ref8","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.supflu.2014.12.021"},{"key":"ref9","article-title":"Molecular aspects of squalene and implications for olive oil.","author":"Gaforio","year":"2015","unstructured":"Gaforio, J., Sanchez, C., Lopez, A., Ramires, M., & Warleta, F. (2015). Molecular aspects of squalene and implications for olive oil. In: Victor R. Preedy, V.R. &, Ross, W.R. (Eds.). The mediterranean diet. An evidence - based approach. pp-281-290. London, U.K. Elsevier Inc."},{"key":"ref10","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.supflu.2016.03.008"},{"key":"ref11","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.indcrop.2014.04.032"},{"key":"ref12","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.fbp.2011.11.004"},{"issue":"4","key":"ref13","first-page":"37","article-title":"Extracci\u00f3n y caracterizaci\u00f3n del aceite crudo de la almendra de durazno (Prunus p\u00e9rsica).","volume":"3","author":"Londo-o","year":"2012","unstructured":"Londo-o, P., Mieres-Pitre, A., & Hern\u00e1ndez, C. (2012). Extracci\u00f3n y caracterizaci\u00f3n del aceite crudo de la almendra de durazno (Prunus p\u00e9rsica). Av Cien Ing, 3(4), 37-46.","journal-title":"Av Cien Ing"},{"key":"ref14","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1590\/S1516-89132012000100016"},{"issue":"117","key":"ref15","first-page":"1","article-title":"Determination of fatty acid, tocopherol, sterol contents and 1,2- and 1,3- diacylglycerols in four different virgen olive oil.","volume":"2","author":"Matthaus","year":"2011","unstructured":"Matthaus, B., & Ozcan, M. (2011). Determination of fatty acid, tocopherol, sterol contents and 1,2- and 1,3- diacylglycerols in four different virgen olive oil. J Food Process Technol, 2(117), 1-4.","journal-title":"J Food Process Technol"},{"key":"ref16","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.supflu.2016.01.010"},{"key":"ref17","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1002\/(SICI)1097-0010(199802)76:2<270::AID-JSFA945>3.0.CO;2-9"},{"key":"ref18","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1016\/j.supflu.2011.04.013"},{"key":"ref19","doi-asserted-by":"publisher","DOI":"10.1590\/S0102-695X2010000300026"}],"container-title":["Acta Agron\u00f3mica"],"link":[{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/57786\/57708","content-type":"application\/pdf","content-version":"vor","intended-application":"text-mining"},{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/viewFile\/57786\/57708","content-type":"unspecified","content-version":"vor","intended-application":"similarity-checking"}],"deposited":{"date-parts":[[2024,3,12]],"date-time":"2024-03-12T18:05:49Z","timestamp":1710266749000},"score":0.0,"resource":{"primary":{"URL":"http:\/\/www.revistas.unal.edu.co\/index.php\/acta_agronomica\/article\/view\/178%20-%20185"}},"issued":{"date-parts":[[2017,4,1]]},"references-count":19,"journal-issue":{"issue":"2","published-online":{"date-parts":[[2017,4,1]]}},"URL":"https:\/\/doi.org\/10.15446\/acag.v66n2.57786","ISSN":["2323-0118","0120-2812"],"issn-type":[{"value":"2323-0118","type":"electronic"},{"value":"0120-2812","type":"print"}],"published":{"date-parts":[[2017,4,1]]}}],"items-per-page":20,"query":{"start-index":0,"search-terms":null}}}